Grotendeels buiten de aandacht van de rest van de wereld, woedt in Kameroen een bloedig gewapend conflict. Alleen dit jaar zijn er in het Centraal-Afrikaanse land al 300 mensen slachtoffer geworden van de gevechten in het westen van het land, dat zich als Ambazonië af wil scheiden.

In de gevestigde media is de berichtgeving niet alleen eenzijdig, maar ook selectief. In de afgelopen jaren domineerde de berichtgeving over Syrië. Waarbij vanaf het begin het eenzijdige frame over Assad als grote boosdoener overheerste. Ondertussen was de berichtgeving over Jemen maar mager. Daar is het immers een coalitie geleid door Saoedi-Arabië en gesteund door onder andere de Verenigde Staten die een allesvernietigende oorlog voert,

Een conflict waarover je in westerse media nog minder hoort, is dat in Kameroen. De geringe belangstelling van de westerse media hangt er denkbaar mee samen dat er geen directe economische of geopolitieke belangen van het Westen op het spel staan.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Taalgrenzen

Zoals bij meer burgeroorlogen in Afrika, reiken de oorzaken van de huidige gevechten terug tot in het koloniale tijdperk en het aansluitende proces van dekolonisatie. Anders dan sommige andere conflicten in Afrika, verloopt dit conflict echter niet langs etnische breuklijnen, maar langs door de voormalige kolonisatoren achtergelaten taalgrenzen.

Biafra-oorlog maakte conflictpotentieel post-koloniaal Afrika duidelijk

Duits-Kameroen

Al vanaf het midden van de 19e eeuw vestigden Engelse missionarissen zich in de omgeving van de Ambasbaai, waarvan de naam Ambazonië is afgeleid. Het gebied werd later, in ruil voor territoria elders in Afrika, overgedragen aan het Duitse Rijk. De Duitsers konden hun kolonie nog aanzienlijk landinwaarts uitbreiden. Na de Marokkaanse Crisis konden de Duitsers het nog aanvullen met voorheen Franse gebieden.

Mandaatgebied

Na het einde van de Eerste Wereldoorlog werd Kameroen onder mandaat van de Volkenbond gesteld. Het grootste deel kwam als mandaatgebied in handen van de Fransen. Maar het eerder dus al door de Britten gemissioneerde Zuid-Kameroen kwam opnieuw onder Brits bestuur. Terwijl Frankrijk in het bezette gebied een hard beleid voerden, met dwangarbeid en francofonisering, stonden de Britten de inheemse bevolking een relatief grote mate aan zelfbestuur toe.

Dekolonisatie

Toen Kameroen in 1960 onafhankelijk moest worden, gaven de Verenigde Naties het door de Britten gecontroleerde gebied alleen de keuze om zich bij Nigeria aan te sluiten of deel te worden van de grotere Kameroense staat. De noordelijke Cameroons werden bij Nigeria gevoegd. De meeste Zuid-Kameroeners gaven de voorkeur aan een eigen staat, maar dit werd hen ontzegd. In een referendum stemde vervolgens de meerderheid voor aansluiting bij Kameroen. Aanvankelijk genoten ze binnen dat land een relatief grote autonomie.

Centralisme

Na een op dubieuze wijze tot stand gekomen grondwetsreferendum in 1972, werden de federale structuren echter afgeschaft. De centrale regering in Yaoundé versterkt zo haar macht. In het anglofone deel van Kameroen waren er daarom herhaaldelijk pogingen om onafhankelijk te worden. In de jaren ’90 werd met de Southern Cameroons National Council een separatistische beweging opgericht. Vertegenwoordigers hiervan riepen in 2001 zelfs de Duitse regering als rechtsopvolger van de voormalige kolonisator tot militaire interventie tegen het centrale bewind op.

Ambazonië

In 2013 vormde de Raad samen met andere separatistische organisaties een koepel. Nadat het in 2016 door de inzet van Franstalige rechters in het Engelstalige deel van Kameroen  tot stakingen en protesten kwam, voerde Yaoundé de druk op de regio verder op. De regeringsraad van Ambazonië vormde vervolgens in september 2017 eigen milities. De omvang daarvan wordt geschat op 10.000 à 20.000 man. In oktober riep men dan eenzijdig de onafhankelijkheid uit.

Expats uit Ambazonië demonstreren bij de Verenigde Naties in New York

Expats uit Ambazonië demonstreren bij de Verenigde Naties in New York (foto: Lambisc).

Guerrilla

Sindsdien wordt het conflict in de vorm van een guerrilla tussen de verschillende partijen gevoerd. De rebellen voeren meestal korte aanvallen uit op troepen en installaties van de centrale regering. In maart 2019 concentreerden de schermutselingen zich vooral rond de stad Kumba. Het conflict kan potentieel nog jaren voortslepen. Het Kameroense leger geldt weliswaar als goed uitgerust en opgeleid, maar telt momenteel slechts 15.000 soldaten. Bovendien kan de centrale regering deze niet allemaal in Ambazonië inzetten, omdat men het elders aan de stok heeft met Boko Haram.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.