De aardgaspijpleiding Nord Stream 2 had eigenlijk eind dit jaar gereed moeten komen. In de eindfase van de aanleg steken nu echter meerdere problemen de kop op. Tijdens een bezoek aan Oekraïne kondigde de Amerikaanse minister van Energie Rick Perry sancties aan om de gaspijpleiding te verhinderen.

“In niet al te verre toekomst”, zei Perry in Kiev, komt er een wetsvoorstel dat sancties voorziet voor bedrijven die aan het project deelnemen. De minister van Energie twijfelt er niet aan dat het Amerikaanse Congres dit voorstel aan zal nemen en dat president Donald Trump het zal tekenen. De sancties waarmee Perry dreigt, zouden het Russische concern Gazprom treffen, dat de helft van de totale kosten van het project draagt. Maar aan Nord Stream 2 nemen ook de Duitse bedrijven als BASF-dochter Wintershall en Eon-afsplitsing Uniper deel, verder het Oostenrijkse ÖMV, Shell en het Franse Engie.

Specialistische schepen

Het wetsvoorstel waarover Perry sprak, voorziet ook in sancties tegen bedrijven die verzekeringen voor het project aanbieden. Hoofddoelwit zijn echter de bedrijven die verantwoordelijk zijn voor het leggen van de pijpleiding door de Oostzee. Het bevriezen van banktegoeden en een inreisverbod voor leidinggevenden zouden vooral de Zwitsers-Nederlandse Allseas Group en de Italiaanse firma Saipem treffen. Speciale schepen van beide bedrijven worden ingezet bij het leggen van de pijpleiding. Daaronder ook het grootste schip ter wereld ‘Pioneering Spirit’. Voor Gazprom zou het lastig kunnen worden om op korte termijn vervanging te vinden voor dergelijke specialistische schepen.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


(kaart: Nordstream AG)

Bornholm

Daarnaast heeft Nord Stream 2 momenteel ook problemen met het krijgen van een vergunning in de wateren ten zuiden van het eiland Bornholm. De Nord Stream 2-pijpleiding moet daar door de Deense territoriale wateren lopen. Twee jaar geleden werd voor het eerst een aanvraag ingediend. Sindsdien zijn tweemaal aanvragen gedaan voor alternatieve routes. Eerst over het eiland, toen ten noordwesten ervan en april jongstleden voor een zuidoostelijke route. Een besluit van het Deense energieagentschap DEA laat nog op zich wachten. Een woordvoerder van Gazprom noemde de actuele houding van Denemarken “bevreemdend” en wees erop dat het land ook al toestemming gaf voor Nord Stream 1 en dat er juridisch sindsdien niets veranderd is.

Baltic Pipe

Nadat Denemarken en Polen een geschil over de grens van hun respectievelijke Exclusieve Economische Zones bijlegden, vatten zij overigens ook plannen op voor een aardgaspijpleiding. Deze Baltic Pipe moet Noors aardgas naar Polen brengen. Deze pijpleiding zou Nord Stream 1 en 2 in Deense wateren kruisen.

Met de nu ingetreden vertraging is het oorspronkelijke tijdpad voor Nord Stream 2 niet haalbaar meer. Het was immers de bedoeling dat reeds eind 2019 Siberisch aardgas door de leiding naar Duitsland zou komen. De exploitatiemaatschappij noemt nu echter de tweede helft van 2020 als beoogde termijn.

Onderhandelingen met Oekraïne

Voor Gazprom heeft het klappen van het oorspronkelijke tijdpad aanzienlijke consequenties. Eind dit jaar loopt namelijk een transitakkoord met Oekraïne af. Met een voltooide Nord Stream 2-pijpleiding zou de Russische zijde in de onderhandelingen over een nieuwe een veel betere positie gehad hebben. De zich aftekenende vertraging versterkt kortom de onderhandelingspositie van de Oekraïners.

Tot nog toe wordt ongeveer de helft van de Russische aardgasleveringen voor de Europese markt door Oekraïne geleid. Het Oekraïense Naftogaz incasseert ieder jaar circa twee miljard dollar voor de doorvoer. En de Oekraïense staat profiteert daar als eigenaar van Naftogaz van. De nieuwe leiding door de Oostzee met een jaarlijkse capaciteit van 55 miljard kubieke meter zou Rusland in staat stellen voor een groot deel van de levering aan West-Europa niet meer van Oekraïne of Polen afhankelijk te zijn.

Stijgende vraag

Ook in de toekomst zou Rusland echter niet compleet afzien van Oekraïne als doorvoerland voor gasleveringen. Oekraïne beschikt namelijk over aanzienlijke opslagmogelijkheden voor gas, die een buffer kunnen vormen voor pieken op de Europese markt. Daarnaast neemt de vraag naar aardgas in heel Europa toe. In 2017 leverde Gazprom al bijna 194 miljard kubieke meter aan de Midden- en West-Europese landen en Turkije.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.