“June marks the end of May”, zo waarschuwde Labour-leider Jeremy Corbyn al toen Theresa May aangekondigde nieuwe verkiezingen uit te willen schrijven. Zoals verwacht is het liedje met May nu echter nog niet definitief uit, wel heeft ze een gevoelige nederlaag geleden. Corbyn heeft zijn positie daarentegen versterkt. Wat betekent dit alles voor de Brexit-onderhandelingen?

De reden die May destijds gaf voor het uitschrijven van vervroegde parlementsverkiezingen was dat ze op die manier een sterker mandaat zou hebben in de onderhandelingen. Tot nu toe regeerde May immers nog met een meerderheid die programmatisch stoelde op het verkiezingsprogramma van haar voorganger David Cameron. Na het Brexit-referendum is er echter een nieuwe situatie ontstaan en May wilde dan ook door kunnen regeren op basis van een platform waarin ook een duidelijk standpunt staat over de insteek van de Brexit-onderhandelingen, zodat daar geen intern gesteggel meer over hoefde te zijn.

Dat doel is met deze verkiezingen min of meer gerealiseerd, zij het niet op de manier zoals May het zich had voorgesteld. De Conservatives zijn namelijk wel intern bestendigd rond een nieuw platform, maar de meerderheid is verloren. Dat betekent dat May steun zal moeten zoeken bij anderen.

Bij Labour zal vooral Corbyn blij zijn met de verkiezingsuitslag. Na alle partijinterne kritiek die hij te verduren heeft gekregen, is er nu immers zetelwinst, zodat zijn tegenstanders binnen de eigen partijgelederen geen sterke zaak hebben op grond waarvan ze ertoe op zouden kunnen roepen dat hij aftreedt. Corbyn is na het referendum er steeds duidelijk over geweest dat de uitspraak van de bevolking gerespecteerd moet worden. Had Corbyn nu een verkiezingsnederlaag geleden, dan hadden Labour-politici die liever van de Brexit af willen zien, allicht hun kans geroken om de leiding van de partij over te nemen. Het had bijvoorbeeld een aanleiding kunnen zijn voor een comeback van Tony Blair. Dat noodlot is in ieder geval afgewend.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Tegelijk moet de nederlaag van May ook niet overdreven worden. De Conservatieven verliezen weliswaar 13 of 14 zetels, waar men juist op zetelwinst gehoopt had. Tegelijkertijd heeft de partij wel dik 2 miljoen stemmen meer gekregen dan in 2015. Die stemmen zijn alleen zo verspreid over de districten, dat het dit voor de premier ongunstige resultaat op heeft geleverd. Maar “aan het eind van de dag”, zoals de Britten zeggen, is het kiesstelsel zoals het is en zal May het er mee moeten doen.

Dat betekent in praktische zin dat de Conservatieven steun zullen zoeken bij de Noord-Ierse DUP. Enerzijds is dat een duidelijk eurosceptische partij, anderzijds zullen de Noord-Ierse behoudende protestanten wel inzetten op het behoud van een zachte grens met de Ierse Republiek.

Hier en daar steekt wel speculatie de kop op dat May, die voor het referendum geen voorstander van een vertrek uit de Europese Unie was – maar wel voor meer opt-outs, het er om gedaan zou hebben. Ze zou dan een slechte campagne gevoerd hebben, om een zwak resultaat te behalen, om ze de onderhandelingen over de Brexit juist moeilijker te maken, zodat die er dan uiteindelijk toch niet zou komen of alleen in afgezwakte vorm. Dat zijn wat veel aannames. En met deze uitkomst ziet het er ook niet naar uit dat het daar op uitdraait.

Er zal wel veel aan de Brexit-onderhandelingen getrokken worden, door de Schotten, door de Noord-Ieren en door eurofielen die zich miskend voelen. Maar met een premier May die regeert op basis van een platform dat juist duidelijkheid wilde scheppen over de inzet van de Brexit-onderhandelingen, een oppositieleider Corbyn die weer stevig in het zadel zit en de eurosceptische DUP die May op de vingers kijkt, is het onwaarschijnlijk dat de Brexit er niet zou komen of alleen een boterzachte. Naar de smaak van sommigen zal de uiteindelijke Brexit uiteraard wel te zacht zijn. Voor Nigel Farage bijvoorbeeld, maar die moet dan maar zijn comeback in de actieve politiek maken. Zonder hem wordt het immers nooit meer wat met UKIP en het levert allicht weer ouderwets goede soundbites op.

Share.

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.

Comments are closed.