Begin dit jaar bezocht de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi met 44 miljoen Amerikaanse dollar voor de regionale interventiemacht G5 Sahel Joint Force op zak Burkina Faso, nadat het West-Afrikaanse land in mei vorig jaar verrasend de sinds 1994 bestaande diplomatieke betrekkingen met Taiwan verbroken had. 

Op het eerste gezicht leek dit niet meer dan het zoveelste succes van de chequeboekdiplomatie van de Volksrepubliek China en verdere verdringing van de door Peking als afvallige provincie geziene eilandstaat van het zwarte continent. In Nigeria en Zuid-Afrika zijn er weliswaar nog altijd Taiwanese diplomatieke vertegenwoordigingen, maar alleen Swaziland – ter gelegenheid van 50 jaar onafhankelijkheid van de Britten in april omgedoopt tot Eswatini – blijft de Republiek China op Taiwan trouw.

Druk van buurlanden

Maar de ommezwaai van Burkina Faso is mede het gevolg van de druk van buurlanden op president Roch Marc Christian Kaboré. Tsjaad, Mali, Mauretanië en Niger, oftewel de andere leden van de G5 Sahel, een in 2014 in de Mauretanische hoofdstad Nouakchott opgerichte instelling voor samenwerking in veiligheids- en ontwikkelingskwesties, hebben reeds lang met separatistische bewegingen van de op hun grondgebied levende Toearegs, islamitisch terrorisme en grensoverschrijdende georganiseerde misdaad te kampen. Burkina Faso bleef daar tot voor kort grotendeels van verschoond, maar sinds de val van de jarenlange machthebber Blaise Compaoré in 2014 was Ouagadougou meermaals het doel van grotere aanslagen door terroristen, die zich in Mali, Niger en het noorden van Burkina Faso ophouden.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Een billboard over een top van de G5 Sahel in Niamey, Niger (foto: NigerTZai)

G5 Sahel Joint Force

De in reactie daarop in 2017 in de Malinese hoofdstad Bamako in het leven geroepen, door de Afrikaanse Unie gesteunde en door de VN-veiligheidsraad erkende 5.000 man sterke G5 Sahel Joint Force werd zes maanden later voor het eerst ingezet. Maar niet alleen gebrekkig training en bureaucratische hindernissen, maar vooral geldgebrek bleken een belemmering. Dit ondanks de op een internationale conferentie in Brussel in februari 2018 toegezegde 440 miljoen euro en de ondersteuning door de voormalige kolonisator Frankrijk, die sinds 2014 vanuit N’Djamena in het kader van Operatie Barkhane met 3.000 eigen militairen in de regio aanwezig is.

Erkenning Taiwan

Peking had intussen duidelijk door laten schemeren dat zolang Burkina Faso Taiwan erkende, men G5 Sahel als geheel geen financiële hulp zou geven, maar alleen de vier individuele andere landen. Inmiddels heeft China daarmee zijn doel bereikt. De in het vooruitzicht gestelde economische ondersteuning was voor Burkina Faso des te aantrekkelijker, doordat aan Chinese hulp in de regel geen andere voorwaarden verbonden zijn, zoals bij westerse fondsen vaak het geval is. De deal tussen Peking en Ouagadougou versterkt de positie van de Volksrepubliek in dit deel van Afrika, waar met de sinds 2003 in exploitatie genomen oliereserves van Tsjaad belangrijke bodemschatten lokken.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.