Eind mei vielen Kosovaarse veiligheidsdiensten enkele overwegend door Serven bewoonde dorpen in het noorden binnen. Ze arresteerden daar 19 mensen. Het illustreert de voortdurende spanningen in de regio, waar de Amerikanen dankbaar gebruik van maken. Hun basis Camp Bondsteel is de spil in allerlei, soms clandestiene, operaties.

Onder de 19 die de Kosovaarse politie arresteerde was ook Michail Krasnosjtsjokov, een Russische medewerker van de VN-missie UNMIK. UNMIK is formeel verantwoordelijk voor de overgangsregering van het gebied. De facto wordt het overwegend Albanese deel  van Kosovo door de regering in Pristina bestuurd, terwijl Servië overwegend Servische gemeentes in het noorden nog bestuurt. Toen de pantservoertuigen van de Kosovo-Albanezen de Servische dorpen binnenrolden, werd de Russische diplomaat niet alleen gearresteerd, maar daarbij ook zwaar verwond. “Zodra ze erachter kwamen, dat hij een UNMIK-medewerker en in het bijzonder een Rus is, raakten ze in paniek”, aldus zijn advocaat Goran Petronijevic over wat volgde op de arrestatie. “Ze besloten hem zo snel mogelijk weer vrij te laten.” Vermoedelijk werd hij voor een Serviër aangezien, omdat hij Servisch sprak.

Stellingnames

Veelzeggend zijn de stellingnames van politieke leiders van beide kanten over het incident rond de VN-medewerker. De Kosovaarse president Hashim Thaci verklaarde dat Krasnosjtsjokov gearresteerd zou zijn omdat hij verzet bood tegen de politie. Ruslands minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov noemde de arrestatie “hemeltergend”. Hij riep de VN-missie op de zaak tot op de bodem uit te zoeken. De UNMIK-medewerker had een gebroken kaak en interne verwondingen opgelopen en wordt inmiddels in Belgrado behandeld. 

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Camp Bondsteel

Dit incident reflecteert de grotere strategische frontlijnen in de regio. De Kosovaarse veiligheidsdiensten zijn de uitvoerende organen van een in hoge mate van de VS afhankelijke staat. Sowieso is het afvallige Kosovo een angel in het vlees van Servië, dat vriendschappelijke banden met Rusland en China onderhoudt. Daarnaast bestaat het vermoeden dat de NAVO-bombardementen op Servië in 1999 mede bedoeld waren om een VS-protectoraat te creëren. Van daaruit kunnen de Amerikanen immers hun invloed op de Balkan doen gelden. Verder kan het als tussenstation voor operaties in het Midden-Oosten en Centraal-Azië dienen. Dit vermoeden is gerechtvaardigd, omdat Kosovo voor de Amerikanen van dermate groot belang blijkt te zijn dat ze er de op een na grootste Amerikaanse militaire basis in Europa ingericht hebben, Camp Bondsteel.

Camp Bondsteel in Kosovo is de op een na grootste Amerikaanse militaire basis in Europa.

Strategische ligging

Camp Bondsteel heeft zijn bestaan te danken aan de strategische ligging van Kosovo. Na de NAVO-bombardementen op Servië, richtten de Amerikaanse strijdkrachten op het circa 405 hectare grote areaal bij Uresevic, nabij de grens met Noord-Macedonië, deze militaire basis op. Deze is toegesneden op 7.000 man en omvat ook een CIA-gevangenis.

Door de geografische ligging leent het zich uitstekend als uitvalsbasis voor spionage-activiteiten in het oostelijke MIddelandse Zeegebied en het Zwarte Zeegebied. Daarnaast bewaakt het de transportroutes voor olie en gas vanuit het Midden-Oosten, Centraal-Azië en zuid-Rusland naar de EU. Ten derde loopt via Kosovo een belangrijke route voor de heroïnesmokkel vanuit Afghanistan. Sinds de bezetting van Afghanistan door de Amerikanen is de opiumaanbouw naar recordhoogte gestegen.

Georganiseerde misdaad

Over de betrokkenheid van Kosovaarse politici in de smokkelpraktijken lekte een rapport van de Duitse geheime dienst Bundesnachrichtendienst van 22 februari 2005 uit: “Über die Key-Player (wie Haliti, Thaci, Haradinaj) bestehen engste Verflechtungen zwischen Politik,Wirtschaft und international operierender OK-Strukturen im Kosovo. Die dahinter stehenden kriminellen Netzwerke fördern dort die politische Instabilität. Sie haben kein Interesse am Aufbau einer funktionierenden staatlichen Ordnung, durch die ihre florierenden Geschäfte beeinträchtigt werden können.“

Ook nadat een rapport van de Raad van Europa van december 2010 er op wees, bleef het grotendeels onopgemerkt in de mainstream media. Dat rapport bevatte zware verwijten aan de westerse mogendheden, omdat zij de criminele praktijken van de Kosovaarse politici door de vingers zien. “Thaci en andere leden van de Drenica-groep worden in dossiers van geheime diensten als sleutelfiguren van de georganiseerde misdaad in Kosovo aangeduid.”

Groot-Albanië

Kosovo wil graag lid worden van de NAVO en de Europese Unie en is officieel aangemerkt als ‘potentieel kandidaat-lidstaat’ van die laatste. President Thaci deed in dat verband onlangs een opmerkelijke uitspraak, die deed denken aan eerdere uitspraken van de premier van Albanië. In het geval de EU Kosovo niet toelaat, aldus Thaci, zal hij zich uitspreken voor vereniging met Albanië. De meerderheid van de bevolking van Kosovo bestaat immers uit Albanezen. “Als de EU twee Albanese staten onder twee vlaggen niet op wil nemen, dan moet ze maar een vlag accepteren.” Washington is hier vermoedelijk niet blij mee. Voor de VS is het immers ook aantrekkelijk dat Kosovo een klein, sterk van haar afhankelijk land is. Zo’n land is gemakkelijker te manipuleren dan een zelfverzekerd Groot-Albanië.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.