De Noorse regering heeft niet binnen de gestelde termijn gehoor gegeven aan een aantal Europese richtlijnen. Noorwegen is namelijk geen lid van de Europese Unie, maar maakt wel deel uit van de Europese Economische Ruimte. Dat wil zeggen dat Noorwegen toegang heeft tot de Gemeenschappelijke Markt, daar staat tegenover dat het land ook bepaalde regelgeving moet doorvoeren. Uit een concept-rapport van de Europese Commissie blijkt echter dat Noorwegen aan 427 richtlijnen nog niet heeft voldaan, terwijl de uiterste invoeringsdatum is overschreden.

Het belangrijkste punt waarop Noorwegen momenteel niet aan de regels zou voldoen, is dat het sinds kort importheffingen op bepaalde landbouwproducten ingevoerd heeft. Daarnaast werkt Noorwegen onder andere niet helemaal mee aan de liberalisering van de postmarkt.

Vooral het eerste punt is een doorn in het oog van de Deense europarlementariër Bendt Bendtsen. De Noorse importheffingen op bepaalde vleeswaren en zuivelproducten zijn met name bedongen door de Centrumpartij. Die partij vormt samen met de sociaaldemocraten en de socialisten een centrum-linkse regering. De Centrumpartij heeft haar achterban met name op het platteland en komt vanouds voor de belangen van de Noorse boeren op.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Boerderij in Noorwegen

De Deense europarlementariër Bendt Bendtsen heeft echter vooral de Deense boeren op het oog. Denemarken produceert veel zuivelproducten en is de belangrijkste exporteur van varkensvlees in de EU en heeft dus een groot belang bij de heffingsvrije invoer van varkensvlees en zuivel in Noorwegen. De Europese Commissie beraadt zich momenteel nog op sancties jegens Noorwegen. Bendtsen weet het echter al, de EU zou Noorwegen moeten treffen met maatregelen gericht tegen haar visserij-industrie of zelfs nog een stap verder moeten gaan: “De consequentie zou moeten zijn dat we Noorwegen uit de Europese Economische Ruimte schoppen.” Zo’n vaart zal het niet lopen. Het zou dan ook nogal ironisch zijn wanneer Noorwegen uit de Europese Economische Ruimte gezet zou worden kort nadat vertegenwoordigers van de Europese Unie in Oslo de Nobelprijs voor de Vrede in ontvangst mochten nemen.

Premier Jens Stoltenberg liet aan de media weten dat Noorwegen een goede verhouding heeft met de EU en dat het niets nieuws is dat er meningsverschillen zijn. De Noorse oppositieleider Erna Solberg stelde dat de regering niet snapt dat het lidmaatschap van de Europese Economische Ruimte ook verplichtingen met zich mee brengt. Solberg is leider van de liberaal-conservatieve partij ‘Rechts’, die net als de Arbeiderspartij van Stoltenberg voor toetreding tot de Europese Unie is. De Noorse bevolking wees toetreding tot de EU in een referendum in 1994 echter van de hand en diverse kleinere partijen, zoals de Centrumpartij, Socialistisch Links en de Christelijke Volkspartij zijn er tegen. Komend najaar zullen er parlementsverkiezingen plaats vinden in Noorwegen, maar zonder een monsterverbond zal ‘Rechts’ noch de Arbeiderspartij in staat zijn een regering te vormen zonder daarin één of meer eurosceptische partijen op te nemen.

Bendtsen denkt intussen dat de economische perikelen met Noorwegen mogelijk van invloed zullen zijn op het Britse debat, aangezien hier de nadelen van een positie als die van Noorwegen duidelijk worden. Noorwegen integreert slechts op een beperkt aantal, overwegend economische, terreinen met de Europese Unie, daar staat tegenover dat het niet deelneemt aan de interne onderhandelingen binnen de EU over de regelgeving, maar de richtlijnen uit Brussel simpelweg aan moet nemen. Er zit overigens nog wel enige ruimte in de te kiezen wijze van uitvoering daarvan. Daarnaast wijst premier Stoltenberg er terecht op dat meningsverschillen niets nieuws zijn en dat soms nader onderhandeld wordt. Naast Noorwegen hebben ook EFTA-lidstaten IJsland en Liechtenstein een dergelijke verhouding met de Europese Unie. EFTA-lid Zwitserland neemt niet aan de Europese Economische Ruimte deel, maar heeft wel een aantal separate overeenkomsten waardoor het deel kan nemen aan de Gemeenschappelijke Markt. Ook de Britse premier Cameron wees overigens onlangs in zijn speech al op de nadelen van het Noorse scenario voor het Verenigd Koninkrijk. Uit het Zwitserse scenario blijkt echter wel dat er meer smaken zijn. De Britten hebben ten opzichte van de Zwitsers nog het voordeel dat ze voor hun handel minder afhankelijk zijn van de rest van Europa. Sinds het Verenigd Koninkrijk in de jaren ’70 van de vorige eeuw toetrad tot de Gemeenschappelijke Markt zijn de landen van het Europese continent belangrijker geworden voor de Britse export. Sinds de economische crisis neemt de Britse export naar het Europese vasteland echter af, terwijl de handel met opkomende economieën in Latijns-Amerika en Azië toeneemt.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.