Een commissie van de Italiaanse senaat heeft vrijdag aanbevolen dat Silvio Berlusconi, nu hij veroordeeld is voor belastingontduiking, zijn senaatszetel wordt ontnomen. Later deze maand moet daar in plenaire zitting nog over gestemd worden, maar het lijkt vrijwel zeker dat de oud-premier zijn zetel in het Palazzo Madama verliest. Wie denkt dat daarmee de politieke loopbaan van Berlusconi definitief ten einde is, onderschat zijn betekenis.

Hoewel de gebeurtenissen van de afgelopen weken hebben laten zien dat een deel van de politici van zijn partij niet meer bereid is hem zonder meer te steunen, geniet hij nog altijd aanzienlijke steun onder de bevolking, zelfs al is die niet meer wat ze geweest is. Ook zonder zetel in de regering of in een van de huizen van het parlement kan ‘Il cavalieri’ (de ridder) nog altijd zijn invloed op de politiek uitoefenen. Al was het maar omdat hij altijd nog de beschikking heeft over diverse mediakanalen. Ook Beppe Grillo, die in zeker opzicht de laatste parlementsverkiezingen won, heeft wel duidelijk gemaakt dat je ook van buiten de politieke arena veel te weeg kunt brengen.

Berlusconi van grote betekenis

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Verkiezingsposter uit 1994

Verkiezingsposter uit 1994

Overigens moet ook de betekenis van Berlusconi voor de recente politieke geschiedenis van Italië niet onderschat worden. Hij is er immers in geslaagd om, na de teloorgang van de grote Democrazia Christiana (DC), in de jaren negentig diverse rechtse en centrumrechtse krachten te verenigen en daarmee de steun van de meerderheid van de bevolking te krijgen. Het bijeenbrengen en houden van zulke uiteenlopende partijen als de centralistische Alleanza Nazionale en de regionalistische Lega Nord is geen geringe prestatie. Berlusconi’s eigen partij werd een nieuw vehikel voor veel voormalige DC-politici en stond dan ook pal voor de christelijke waarden van de katholieke bevolking, Berlusconi zelf stond daarbij, ondanks alles wat er in moreel opzicht op zijn persoonlijk leven aan te merken is, in de ogen van veel kiezers voor de politicus die weet wat het is om te ondernemen en iets op te bouwen. Het is niet onwaarschijnlijk dat zonder het politieke leiderschap van Berlusconi Italië in de afgelopen decennia vrijwel ononderbroken door links geregeerd zou zijn geweest.

Rechts veroordeeld tot tweede viool

Het is echter duidelijk dat Berlusconi, nu 77 jaar oud, de greep op zijn partij inmiddels kwijt is, welke politieke rol hij in de toekomst nog zal spelen is dan ook moeilijk te voorzien. Voor rechts en centrumrechts in Italië betekent een steeds geringere rol voor Berlusconi echter weinig goeds. Angelino Alfano, secretaris van ‘Het Volk van de Vrijheid’ (PdL), minister van Justitie in Berlusconi’s vierde kabinet en momenteel minister van Binnenlandse Zaken, geldt nu als partijleider, maar is een weinig inspirerende figuur. Dat Berlusconi het roer van de grote centrumrechtse samenbundeling die zijn partij is in toenemende mate verliest, lijkt ertoe te leiden dat rechts in de Italiaanse politiek opnieuw een tijd van desintegratie tegemoet gaat. Daarmee zal vanzelfsprekend haar politieke invloed afnemen. De diverse bondgenoten van de PdL zullen nergens meer aan te pas komen. Ook het belang van de PdL zelf zal afnemen, zo nu en dan zal men aan mogen schuiven bij een regeringscoalitie, maar men zal genoegen moeten nemen met het spelen van de tweede viool. Italië lijkt een tijd van linkse dominantie tegemoet te gaan.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.