Krijgt Finland een eurokritische president? Op 22 januari wordt de eerste ronde van de Finse presidentsverkiezingen gehouden. Alle acht in het parlement vertegenwoordigde partijen hebben een kandidaat naar voren geschoven. De peilingen laten tot nu toe zien dat Sauli Niinistö van de grootste regeringspartij, de liberaal-conservatieve Nationale Coalitiepartij, met zo’n 40% van de voornemens te gaan stemmen, duidelijk aan kop gaat. De nummers 2 en 3 in de peilingen zijn Paavo Väyrynen van de Centrumpartij en Timo Soini van de Ware Finnen, die beide circa tien procent halen en soms van positie verwisselen.Het lijkt dus vooral om deze drie kandidaten te gaan. Niinistö heeft het voordeel van een charismatische, mediagenieke persoonlijkheid. Zowel Niinistö als Väyrynen hebben veel politieke ervaring, zo waren ze bijvoorbeeld respectievelijk minister van Financiën en van Buitenlandse Zaken. Soini heeft geen bestuurlijke ervaring.

In een debat op televisie bleek echter dat Väyrynen en Soini een andere troef hebben, namelijk de euro. Väyrynen, die ten tijde van de invoering van de euro lid was van het nationale parlement, verweet Niinistö en Lipponen (de kandidaat van de sociaal-democraten) die destijds leidende figuren waren in de regering, dat ze het parlement voor de invoering van de euro misleid hebben. Väyrynen sprak zich destijds ook al tegen de gemeenschappelijke munt uit en ziet zich nu in zijn gelijk bewezen. Overigens was Väyrynen in 1994 ook een tegenstander van de toetreding van Finland tot de Europese Unie überhaupt. Als lid van het Europees Parlement zette hij zich voor de intergouvernementele methode als verkieslijker boven de communautaire. Van 2007 tot 2011 was hij minister van Buitenlandse Handel. In 2009 herhaalde hij nog eens dat Finland zich niet bij de euro aan had moeten sluiten. Later suggereerde hij om de Finse mark opnieuw in te voeren naast de euro.

Niinistö (links) en Väyrynen tijdens een televisiedebat

Wie de parlementsverkiezingen eerder dit jaar in herinnering roept, waarin vooral de opkomst van de eurosceptische Ware Finnen opviel, realiseert zich dat de campagne nog een stuk interessanter zou kunnen worden, wanneer Väyrynen en Soini er in slagen van de euro een belangrijk thema te maken, gezien de voortslepende crisis moet dat lukken. Wanneer de gematigd eurokritische Väyrynen de tweede ronde haalt, kan hij de steun krijgen van de eurosceptische kiezers van de Ware Finnen en van verdere eurokritische kiezers die zich bijvoorbeeld onder de sociaaldemocraten, socialisten en christendemocraten bevinden. Als er geen linkse kandidaat doorgaat naar de tweede ronde, wat zeer waarschijnlijk is, zullen veel linkse kiezers thuis blijven, de linkse kiezers die wel ter stembus gaan, zullen echter eerder op Väyrynen dan op Niinistö stemmen.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


In het televisiedebat bleek verder dat, hoewel Finland reeds samenwerkt met de NAVO, alle kandidaten om uiteenlopende redenen tegen volledige toetreding waren. Vanouds speelt de verhouding met Rusland daarbij een belangrijke rol. Alleen Soini was desgevraagd bereid om in gesprekken met de Russische president het onderwerp van de teruggave van Fins Karelië ter sprake te brengen. Na de winteroorlog in 1940, annexeerde de Sovjet-Unie Finse gebieden aan de noordwestkant van het Ladogameer en twee noordelijke gebieden. De Finse bevolking van die gebieden werd grotendeels geëvacueerd, zodat er nu vooral Russisch sprekenden wonen.

De president wordt gekozen voor een termijn van zes jaar. De zittende president, de sociaaldemocrate Tarja Halonen heeft reeds twee termijnen gediend en is derhalve niet herkiesbaar.  De president geeft samen met het kabinet leiding aan het buitenlands beleid van Finland, hoewel Europese Zaken aan de minister-president toevallen. Verder heeft de president vooral een ceremoniële en samenbindende rol.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.