De regerende centrumrechtse en eurosceptische Onafhankelijkheidspartij heeft zaterdag de parlementsverkiezingen op IJsland gewonnen.  De Piraten deden het beduidend slechter dan verwacht.

De Onafhankelijkheidspartij won enkele procentpunten om met 29% van de stemmen de grootste partij te worden. Internationale media hadden veel tamtam gemaakt over de mogelijkheid dat de Piraten de parlementsverkiezingen zouden winnen, hoewel recente peilingen al uitwezen dat dit onwaarschijnlijk was.

De Piraten werden echter niet alleen door de Onafhankelijkheidspartij voorbij gestreefd, maar ook de eurosceptische Links-Groene Beweging, die vijf procentpunten won en daarmee op 15,9% van stemmen kwam. De Piraten kwamen niet verder dan 14,5%, wat nog altijd een grote vooruitgang is ten opzichte van 5,1% in 2013.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


De coalitiepartner van de Onafhankelijkheidspartij, de agrarisch-liberale Progressieve Partij verloor echter fors, nadat toenmalig premier Gunnlaugson in opspraak raakte door onthullingen van de Panama Papers. De Progressieven gingen van 24,4 naar 11,5 procent van de stemmen.

De sociaaldemocraten, traditioneel de belangrijkste tegenspeler van de Onafhankelijkheidspartij, kregen opnieuw een verlies te verstouwen en ging terug van 12,9 naar 5,7 procent. De Links-Groene Beweging lijkt daarmee definitief de rol van de sociaaldemocraten overgenomen te hebben.

De coalitievorming zal niet eenvoudig zijn. Vier linkse partijen, Piraten, Links-Groene Beweging, sociaaldemocraten en links-liberalen, waren voor de verkiezingen al bij elkaar geweest om wat voorbereidend werk te doen. Zij hebben echter geen meerderheid. Ook de huidige centrumrechtse regering heeft echter geen meerderheid, zodat alle ogen gericht zijn op de nieuwe partij Vidreisn.

Vidreisn is een liberale afsplitsing van de Onafhankelijkheidspartij, die voor aansluiting bij de Europese Unie is. Gezien de politieke afstand tussen partijen en het feit dat het initiatief bij de Onafhankelijkheidspartij ligt, ligt een uitbreiding van de centrumrechtse coalitie met een derde partij meer voor de hand dan een linkse coalitie van maar liefst vijf partijen.

Het frame en de feiten

In de aanloop naar de verkiezingen hadden internationale media veel tamtam gemaakt over de mogelijkheid dat de Piraten de grootste partij zouden worden. De peilingen wezen daar ook enige tijd op. Het dagblad Trouw maakte het echter wel bont door zaterdagochtend nog een stuk te publiceren dat er vanuit ging  dat de Piraten de verkiezingen zouden kunnen winnen. Inmiddels hadden de Piraten immers al weer een neerwaartse trend ingezet en ging de Onafhankelijkheidspartij duidelijk weer aan kop.

Die feiten waren waarschijnlijk van geringer belang dan het frame dat de Piraten ‘klaar stonden‘ om te gaan leiden. Zonder dat frame heeft het voor een Nederlands publiek immers weinig nieuwswaarde. Je kunt moeilijk een heel artikel weiden aan ‘enige zetelwinst’ voor de Piraten. Zo leidde de logica van de massamedia ertoe dat Trouw een stuk publiceerde dat al door de feiten achterhaald was.

Het is onwaarschijnlijk dat men op de burelen van Trouw niet geweten heeft dat de peilingen er inmiddels anders uitzagen. Even gericht googelen volstaat om dat vast te stellen. Het heeft er dus alle schijn van dat de redactie heeft besloten om toch maar door te gaan met dit door de feiten achterhaalde stuk, omdat er anders geen verhaal was.

Mocht het toch zo zijn dat men bij Trouw niet geweten heeft dat het niet klopte wat men afdrukte, dan had men misschien wat meer moeten twijfelen aan de eigen correspondent. Trouw adverteert immers met het belang van twijfel? Intussen raden we alle Trouw-lezers aan om vooral te betwijfelen wat ze in die krant lezen. Misschien zouden ze beter nog hun abonnement eens in twijfel trekken.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.