Vanwege het nieuwe kiesstelsel is nog moeilijk te zeggen hoe de uitslag van de parlementsverkiezingen die zondag gehouden werden in Italië uitpakt qua zetelverdeling. Eén ding is echter duidelijk: De eurosceptische partijen zijn de winnaars van deze verkiezingen.

Met ruim 32 procent van de stemmen is de Vijfsterrenbeweging (M5S) de grootste individuele partij geworden, een winst van 6,5 procentpunten ten opzichte van 2013. Van de verkiezingsallianties is het centrumrechtse blok met bij elkaar zo’n 37 procent van de stemmen de grootste geworden. Binnen dit blok is de Lega (voorheen Lega Nord) de grootste partij geworden met 17,5 procent van de stemmen – dat is een winst van meer dan 13 procentpunten ten opzichte van 2013. De tactiek van Lega Nord-leider Matteo Salvini om het ‘Nord’ achterwege te laten heeft kennelijk gewerkt, zodat de partij het ook in het zuiden – waar de opkomst het hoogst was – goed heeft gedaan. Ook de nationaal-conservatieve Fratelli d’Italia hebben ruim vier procent van de stemmen behaald, een verdubbeling ten opzichte van 2013. Dit betekent dat een meerderheid van de Italianen op min of meer eurosceptische partijen heeft gestemd.

Het nieuwe kiesstelsel kan deze uitslag nog danig vertekenen, maar het signaal is zonder meer duidelijk, de Italianen hebben de buik vol van de gangbare politiek.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Gezien de verzuurde sfeer over en weer in de laatste campagneweken tussen M5S en de Lega, is het de vraag of deze partijen elkaar kunnen vinden om samen een regering te vormen die een vuist kan maken in Brussel. Ook als er een regering gevormd zou worden op basis van de centrumrechtse coalitie – waarvoor moeilijk een meerderheid te vinden zal zijn, is er echter een belangrijke overwinning geboekt voor de eurosceptici.

Binnen het centrumrechtse blok is immers niet Berlusconi’s Forza Italia maar de Lega van Matteo Salvini de grootste partij geworden. Berlusconi en Salvini hadden voor de verkiezingen afgesproken, dat de grootste partij binnen het blok de eventuele premier zou mogen leveren. Berlusconi had hiervoor Antonio Tajana in gedachten, de voorzitter van het Europees Parlement, maar dat lijkt nu van de baan.

Het is nu aan M5S-leider Luigi di Maio en Lega-leider Salvini om hun wederzijdse campagneretoriek opzij te schuiven en te proberen elkaar te vinden op basis van een gezamenlijk inhoudelijke agenda.

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.