De Spaanse koning Felipe VI viert woensdag zijn vijfde troonjubileum.Tijdens zijn regering is de politiek met de opkomst van protestpartijen en Catalaans separatisme steeds turbulenter geworden.

De huidige Spaanse koning is met zijn 1,97 meter niet alleen de langste Spaanse koning tot nog toe, maar ook best opgeleide. Hij studeerde in Madrid rechten en economie en in Washington Internationale Betrekkingen. Naast zijn moedertaal spreekt hij zeer goed Engels en Frans, maar ook Catalaans en Portugees. Tijdens zijn militaire dienst bij alle drie de krijgsmachtonderdelen werd hij onder andere tot helikopterpiloot opgeleid.

Letizia Ortiz

Nadat men Felipe eind 2001 naar verluidt ‘om redenen van staat’ dwong zijn relatie met de Noorse Eva Sannum te verbreken, trouwde hij in in mei 2004 met de gescheiden Spaanse journaliste en nieuwslezeres van de staatstelevisie RTVE Letizia Ortiz. In 2005 werd de troonopvolgster Leonor geboren en in 2007 haar zus Sofía.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


De proclamatie en beëdiging van Prins Juan Carlos tot Koning van Spanje tijdens een speciale zitting van de Cortes, het Spaanse parlement, op 22 november 1975. Juan Carlos vertrekt met zijn vrouw en kinderen na afloop van de plechtigheid.

Juan Carlos I en Felipe VI

De deelname aan de proclamatie van zijn vader Juan Carlos als Spaanse koning op 22 november 1975 was het eerste officiële optreden van de latere Felipe VI. Toen hij in 1986 meerderjarig werd, legde hij de eed op de grondwet af. In december 1978 hadden de Spanjaarden in een referendum met meer dan 90 procent voor een constitutionele monarchie gestemd.

Politieke verschuivingen

In de verkiezingen voor het Europees Parlement van 25 mei 2014 behaalden de traditionele volkspartijen PSOE en Partido Popular, die deze staatsvorm steeds zonder voorbehoud gesteund hadden, voor het eerst minder dan 50 procent van de stemmen. Nieuwe protestbewegingen als Podemos, maar ook het reeds langer bestaande Republikeins Links van Catalonië (ERC) riepen om radicale veranderingen.

Schandalen rond koningshuis

Het Spaanse koningshuis was al eens in schandalen betrokken, maar Felipe VI bleef daar tot nog toe van verschoond. Juan Carlos I liet zich ten tijde van de zware economische crisis in Spanje in 2012 in Botswana op de foto zetten met een olifant die hij zojuist geschoten had.

De jongste zus van Felipe, prinses Cristina en haar toenmalige echtgenoot, de vroegere professionele handbalspeler en ondernemer Iñaki Urdangarin, waren reeds het voorwerp van gerechtelijk onderzoek. Ze moest later een kleine honderdveertigduizend euro aan illegaal verkregen middelen terugbetalen en verloor in 2015 de titel van hertogin van Palma de Mallorca. Haar man zit sinds juni 2018 een bijna zesjarige gevangenisstraf uit wegens onder andere geld witwassen en belastingontduiking.

Generatiewissel

De koninklijke reputatie was aanzienlijk geschaad en de tijd gekomen voor een generatiewissel. Zo kondigde op 2 juni 2014 de toenmalige regeringsleider Mariano Rajoy het aftreden van de regerende monarch en de daaropvolgende troonsbestijging door diens enige zoon, als Felipe VI, aan.

Separatisme versus eenheid

Nog altijd een actief sporter, nam Felipe in 1992 aan de Olympische Spelen in Barcelona niet alleen als vaandeldrager, maar ook als lid van het zeilteam van zijn land deel. Inmiddels is hij in de Catalaanse metropool  als representant van de Spaanse eenheid bij separatisten niet meer welkom. Zowel de burgemeester van Barcelona, Ada Colau, als ook Quim Torra, president van de autonomieregering, mijden bewust publieke optredens van de koning. Ze nemen hem kwalijk dat hij zich duidelijk tegen het illegale onafhankelijkheidsreferendum van 1 oktober 2017 uitsprak.

Ook in het Baskenland zien met name ETA-sympathisanten hem als symbool van de gehate centrale staat. Felipe VI ziet zich zelf echter juist als vernieuwer van de democratie en bemiddelaar tussen de tegenstanders en voorstanders van het verenigde Spanje. In tijden van grote politieke onrust is hij om deze taak niet te benijden.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.