Het presidentiële blok van La République En Marche (LREM) en Mouvement Démocrate (MODEM) zou meer dan 400 zetels halen, zo luidden de projecties van opiniepeilers na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. Het werden er 350. Nog altijd een stevige meerderheid, maar Macron en zijn partij lijken nu al over hun hoogtepunt heen.

In de presidentsverkiezingen kon Macron doorstoten naar de tweede ronde van de presidentsverkiezingen, doordat de kiezer na het bewind van François Hollande sowieso af wilde rekenen met de Parti Socialiste, maar de kandidaat van Les Républicains in een slecht daglicht kwam te staan door wat ‘Penelopegate’ is gaan heten. Macron wierp zich op als kandidaat die de Franse politiek zou gaan ‘moraliseren’. De eeuwige centrumkandidaat François Bayrou trok zich terug ten gunste van Macron en kreeg in ruil daarvoor een ministerspost en een goede deal voor de parlementsverkiezingen. Bayrous MoDem heeft nu 42 zetels in de Nationale Vergadering, waar ze er voor de verkiezingen 2 hadden.

Beide zaken, zowel de inzet op het ‘moraliseren’ van de politiek als de samenwerking met Bayrou, konden Macron wel eens lelijk opbreken. De eerste tekenen daarvan zijn al te zien. Zo zijn uitgerekend diverse van zijn ministers de laatste tijd onder verdenking komen te staan van fraude en nepotisme. Macron en zijn premier wachten vooralsnog af of ze ook formeel in staat van beschuldiging gesteld worden. Maar een deel van de imagoschade is gedaan. De verdenkingen betreffen zowel bewindslieden van En Marche als van MoDem, Parti Radical de Gauche en PS-dissidenten.

De schade is al gedaan, omdat de verdenkingen niet alleen de geloofwaardigheid van Macrons queeste om de Franse politiek te moraliseren beschadigen, maar ook eens te meer duidelijk maken dat Macrons regering toch een hoop oudgedienden in zijn rangen heeft, met een verleden in de gevestigde politiek. Zo vernieuwend is het dus allemaal niet.

Daarnaast roept de media-aandacht voor de zaken ook frictie op binnen de regering. Zo zijn de president en premier Edouard Philippe er niet over te spreken dat minister van Justitie François Bayrou met journalisten belt om hen te ‘corrigeren’. Bayrou laat zich op zijn beurt echter niet corrigeren door Philippe. Het is bovendien een ijdele man, als hij te veel onder druk wordt gezet, zal hij eerder barsten dan buigen. Door de grote meerderheid waarover de regering beschikt zijn de zetels van MoDem niet essentieel voor de regering. Bij aanhoudende frictie zal Philippe dus voor het dilemma geplaatst worden, of hij de schade van een eventuele breuk met MoDem voor lief wil nemen of dat hij Bayrou (en Sarnez) als tikkende tijdbom aan boord wil houden. Hoe dan ook waren Bayrou en MoDem tijdens de presidentsverkiezingen misschien een aanwinst, nu zijn ze vooral een blok aan het been van Macron en Philippe.

En Marche is de afgelopen zondagen als een windhoos over de Franse electorale kaart gegaan, maar dat is wel bij een lage opkomst gebeurt. Het roept de vraag op hoe bestendig de aanwezigheid van de partij in het Franse politieke landschap zal zijn.

Oppositie?

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Het antwoord op die vraag hangt in hoge mate af van de vraag in hoeverre de klassieke partijen zich weten te hernemen. Het zetelverlies is voor de klassieke partijen uiteindelijk geringer dan waar al rekening mee gehouden werd, maar dat mag niet gerust maken.

Het centrumrechtse blok van Les Républicains en UDI staat als grootste oppositieblok goed voorgesorteerd om zich te hernemen. Dat de regering geleid wordt door een premier uit de eigen rangen blijft echter een pijnlijke zaak. Het ligt voor de hand dat men zich tegenover de regering in conservatieve zin profileert, maar de liberalen in de eigen gelederen zal men dat niet voluit kunnen doen. Het Front National, dat nu met acht mensen inclusief Marine Le Pen, in de Nationale Vergadering aanwezig kan zijn, kan daarentegen voluit oppositie voeren.

Voor het centrumlinkse blok ligt de zaak nog verdeelder. Er zitten immers twee PS-zwaargewichten in de regering en nog twee ministers afkomstig van de Parti Radical de Gauche. Als het centrumlinkse blok echter tweeslachtig blijft tegenover de regering, zal ze geen effectieve comeback kunnen maken. Hun meer linkse kiezers zullen dan weglopen naar La France Insoumise van Jean-Luc Mélenchon, voor zover ze dat niet al gedaan hebben.

Een ding hebben Macron en En Marche in ieder geval bloot gelegd: Het links-liberalisme is ook in Frankrijk de dominante politieke denkschool die de ruimte van het politieke discours in hoge mate bepaalt. Waar dat links-liberalisme eerder onder een blauwe of rode dekmantel ging, treedt het nu als een grote paarse massa in de Nationale Vergadering naar voren. Dat verklaart ook de lage opkomst, want veel kiezers delen niet de mening die in het establishment als gemeenplaats geldt, dat links en rechts achterhaald zouden zijn.

Share.

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.

Comments are closed.