Lange tijd leek het er op dat de Fransen in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen  de keuze zouden gaan krijgen tussen Marine Le Pen van het Front National en Alain Juppé, de relatief linkse burgemeester van Bordeaux, die goede kans maakte om als kandidaat van de centrumrechtse partij Les Républicains geselecteerd te worden. Het liep echter anders.

Niet Juppé, maar François Fillon kwam onverwachts naar boven drijven en liet de andere centrumrechtse kandidaten in de voorverkiezing achter zich. Het was voor het eerst dat er open voorverkiezingen plaats vonden voor de centrumrechtse kandidaat en ook veel linkse kiezers namen aan die voorverkiezingen deel. Het is zo bezien nog veelzeggender dat Juppé het niet werd. Doordat Fillon nu echter de centrumrechtse kandidaat is, die het, zoals alle peilingen tot nog toe uitwijzen, in de tweede ronde waarschijnlijk op mag nemen tegen Marine Le Pen, komt links nu voor een onthullende keuze te staan.

Aangezien er naar alle verwachting geen linkse kandidaat de tweede ronde van de presidentsverkiezingen zal halen, hoopte menigeen op links dat men tenminste op de links-liberaal Juppé zou kunnen stemmen. Dat zit er echter niet in, de keuze lijkt er een te worden tussen Le Pen en Fillon. Dat is een onthullende keuze voor links, want het is een keuze tussen een twee cultureel-conservatieve kandidaten, waarbij Fillon voor een neoliberaal economisch beleid staat (de term ‘shocktherapie’ is in de media niet van de lucht) en Le Pen voor een in de ogen van liberalen eerder links, meer protectionistisch en interventionistisch, economisch beleid.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Men zou dus kunnen redeneren dat omdat beide kandidaten in culturele en sociale vraagstukken (zoals abortus, homohuwelijk etc.) conservatief zijn, vooral het economische aspect doorslaggevend zou zijn in het maken van een keuze. Daarbij zou Le Pen dan dichter bij links staan dan Fillon en dus zou Le Pen de aangewezen keuze zijn.

Sommige linkse kiezers zullen mogelijk zo redeneren, maar voor de linkse elites rust er simpelweg een taboe op een stem voor Le Pen. Wat hen betreft is het nationalisme van het Front National een absoluut kwaad, zodat men het veel zwakkere souverainisme van Fillon verkiest. Men kan er echter niet om heen dat men daarmee ook steun verleent aan Fillon economische programma – het schrikbeeld van neoliberale shocktherapie dat men op andere momenten juist gebruikt om linkse kiezers daartegen te mobiliseren.

Het zal daarom onthullend zijn, op welke wijze en hoe snel links Fillon zal ondersteunen. Dat ze hem, na enig schroomvallig dralen, uiteindelijk zullen ondersteunen staat buiten kijf, Le Pen moet koste wat kost tegengegaan worden. Maar het afbraakrisico is groot voor de linkse elites, die zich toch al in weinig populariteit kunnen verheugen.

Er kan echter nog een andere calculatie meespelen om Fillon te steunen, die voor (post-)marxisten niet weinig voor de hand ligt. Namelijk dat juist een aantal jaren van neoliberaal sociaaleconomisch beleid onder Fillon en zijn regering ertoe zouden kunnen leiden dat de Parti Socialiste weer populairder wordt dan ze onder Hollande ooit geweest is. Nadat Fillon en de zijnen dan een jaar of vijf aan het bewind zijn geweest, kan Manuel Valls alsnog doorbreken als held van de werkende klasse, om vervolgens à la New Labour het neoliberale beleid van de vorige regering in licht afgezwakte vorm voort te zetten. Cynisch? Wellicht. Nederlandse sociaaldemocraten wijzen er ook maar wat graag op: de smalle marges van de democratie.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.