Emmanuel Macron heeft zondag met 23,86 procent van de stemmen de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen gewonnen. In de tweede ronde mag hij het opnemen tegen Marine Le Pen. Macron, die zichzelf graag als vernieuwer neerzet, kreeg onmiddellijk de steun van de establishment-kandidaten.

François Fillon van Les Républicains en BenoÎt Hamon van de Parti Socialiste, die met respectievelijk 19,94 en 6,35 procent van de stemmen de tweede ronde niet haalden, riepen nog zondagavond hun kiezers op in de tweede ronde op Macron te stemmen.

Dat mag niet verwonderen, aangezien Macron onderdeel is van dezelfde politieke klasse, tot voor kort lid was van de Parti Socialiste en van de regering van zittend president François Hollande. Het verdraagt zich echter wel slecht met Macrons positionering als vernieuwende kracht die wil breken met de traditionele links-rechts-verdeling in de politiek.

“De uitdaging is om volledig te breken met het systeem dat al meer dan dertig jaar niet in staat is gebleken oplossingen voor de problemen van ons land te vinden”, stelde Macron zondag in een toespraak. Diezelfde dag spraken de kandidaten van de klassieke grote partijen hun steun voor hem uit. Tijdens de campagne had Macron reeds steun gekregen van de eeuwige centrumkandidaat François Bayrou.

Het is kortom evident dat Macron tamelijk overdrijft met zijn praatjes over ‘volledig breken met het systeem’. De traditionele links-rechts-verdeling is niet het eigenlijke systeem, maar slechts de façade van het systeem die lange tijd dienst deed. Het eigenlijke systeem draait rond een zekere consensus binnen de politieke klasse, met ingrediënten als Europese integratie, globalisering, neoliberalisme en Atlanticisme.

Links, rechts en het valse midden

In werkelijkheid is het niet de traditionele links-rechts-verdeling die onder druk staat, maar juist die consensus. Dat blijkt niet alleen uit de sterke opkomst van Marine Le Pen, maar ook al uit het gegeven dat de partijbasis van zowel Les Républicains als de Parti Socialiste in de voorverkiezingen, binnen de beperkte mogelijkheden die men had, in Fillon en Hamon juist voor respectievelijk een relatief conservatieve en een relatief socialistische kandidaat koos. De basis van de klassieke linkse en rechtse partijen is met andere woorden ook niet onverdeeld enthousiast over de neoliberale consensus.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


In de persoon van Emmanuel Macron wist zich echter toch weer een kandidaat ertussen te wurmen die deze consensus van de politieke klasse precies personifieert. Een onwaarschijnlijke kandidaat, iemand die nog nooit verkozen was, nog nooit een parlementszetel had weten te bemachtigen, maar wel precies de consensus van de ‘weldenkenden’ vertegenwoordigt en nog jong en fris oogt. Tel daarbij op dat de Parti Socialiste er door de deconfiture van Hollande belabberd voor staat, dat Benoît Hamon overschaduwd werd door de nog linksere Jean-Luc Mélenchon, die een goede campagne voerde en Macrons kansen namen fors toe.

Vervolgens was de campagne natuurlijk het ideale moment om informatie naar buiten te brengen over het feit dat Fillon toen hij parlementslid was zijn vrouw als assistente op de loonlijst van het parlement zette, terwijl er twijfel bestaat of ze dat werk ook daadwerkelijk gedaan heeft. Zodoende komt er op 7 mei een tweede ronde tussen Macron en Le Pen en niet tussen Fillon en Le Pen.

Electoraal staat de links-rechts-verdeling kortom helemaal niet onder druk. Het is vooral het systeem van de gevestigde politiek, de consensus van het valse midden, die onder druk staat, zie de sterke scores van Le Pen en Mélenchon. Maar het systeem drukt terug en zodoende gaat Macron als systeemkandidaat bij uitstek nu aan de leiding.

Hij heeft goede kans om de tweede ronde te winnen en de volgende president te worden. Want alles van centrumrechts tot centrumlinks wordt nu gemobiliseerd om ‘tegen Le Pen’ te gaan stemmen, inclusief die kiezers die in de eerste ronde niet zo goed wisten wat ze moesten kiezen. Zelfs de kiezers van Mélenchon zullen waarschijnlijk in meerderheid op Macron gaan stemmen. Dat het sociaal-economisch en buitenlandbeleid van Mélenchon veel meer overeenkomt met dat van Le Pen dan met dat van Macron doet er niet meer toe, want het antiracisme-circus is in de stad en iedereen raakt in de ban van de topattractie politieke correctheid; een stem ‘tegen Le Pen’ verlost immers van alle morele schuld. Brussel en de financiële wereld kunnen gerust zijn, hun kandidaat is zeker van de overwinning.

Share.

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.

Comments are closed.