Met het aantreden van een nieuwe keizer breekt volgens de traditie voor Japan een nieuw tijdperk aan. De nieuwe keizer Naruhito heeft zich echter reeds laten kennen als adept van de in 1947 door de Amerikanen gedicteerde grondwet. Dat maakt het voor premier Shinzo Abe niet eenvoudiger die te hervormen.

De aardbeving van Kobe 1995 met 6.000 doden, de tsunami van 2011 met 16.000 doden en daarbij de ramp met de kerncentrale van Fukushima – het Heiseitijdperk in Japan stond niet onder een goed gesternte. Na het aftreden van keizer Akihito op 1 mei, is dat tijdperk echter voorbij. Nu zijn zoon Naruhito de chrysantentroon bestegen heeft, breekt volgens de traditie een nieuwe tijd aan.

Traditie en moderniteit

Het is het Reiwa-tijdperk genoemd, wat zoveel als ‘goede harmonie’ betekent. Om in het hoog-technologische land dat Japan is een harmonie tussen traditie en moderniteit te bereiken, moet Naruhito geen geringe spagaat maken. Zijn vader slaagde erin de achting van zijn volk te verkrijgen, terwijl hij tegen menig conventie inging, zo ook zijn troonsafstand bij leven.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Ook de 59-jarige Naruhito rebelleerde op zijn eigen wijze, door tegen alle weerstand van de strenge keizerlijke hofhouding in, in 1993 met de zelfbewuste diplomate Masako te trouwen. De vooruitzichten dat de nieuwe keizer door de Japanners al snel als symbool van de staat geaccepteerd zal worden, lijken goed.

Representatieve rol

De Japanse tenno’s, die als laatste regerende keizers ter wereld gelden, hebben sinds de capitulatie van Japan aan het einde van de Tweede Wereldoorlog nog slechts een representatieve rol. Met de politiek mogen ze zich niet bemoeien. Niettemin geldt de verhouding tussen de liefhebber van de schone kunsten Naruhito, die in Oxford geschiedenis studeerde en altviool speelt, en premier Abe als gespannen.

Verhouding met Amerika

In 2015 uitte de kroonprins in een toespraak verkapte kritiek op Abes doel de pacifistische grondwet van 1947 te wijzigen. Die grondwet en het Japans-Amerikaanse Veiligheidsverdrag, die de mogelijkheden van de Japanse ‘defensiemacht’ inperken, maken Japan qua defensie sterk afhankelijk van de Verenigde Staten. Premier Abe verpakt zijn hervormingen weliswaar in termen van het ontlasten van de Amerikaanse krijgsmacht, maar dat is een verkapte manier om te zeggen dat hij Japan militair zelfstandiger wil maken. Eind deze maand ontvangt Naruhito als eerste staatsgast de Amerikaanse president Donald Trump. Dat zal denkbaar op een verder buigen voor de oorlogswinnaar en huidige ‘bondgenoot’ Amerika uitlopen.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.