Voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker gebruikte zijn zogenoemde ‘Staat van de Europese Unie’-toespraak vanmorgen om een toekomstbeeld van de EU te schetsen dat duidelijk afwijkt van dat van de Franse president Emmanuel Macron.

In tegenstelling tot Macron is Juncker geen voorstander van de EU van ‘diverse snelheden’, waarin een deel van de lidstaten sneller en vergaander integreert dan de rest. Politici in Midden- en Oost-Europese lidstaten vrezen dat hun landen in zo’n situatie in een perifere positie terechtkomen. Het eerder door Macron geschetste beeld van de toekomst van de EU, leidde al tot onrust en verdeeldheid onder de zogeheten Visegrad-landen.

Ongerustheid MOE-landen

Juncker speelt op dit ongemak bij Midden- en Oost-Europese landen in, door Macrons perspectief van een verder integrerende kerngroep en een achterblijvende schil af te wijzen. De voorzitter van de Europese Commissie schetst daarentegen een inclusief en maximaal alternatief, waarin er geen diverse snelheden zijn, maar (uiteindelijk) alle EU-lidstaten toetreden tot de eenheidsmunt en de Schengenzone.

Junckers perspectief is vooral aantrekkelijk voor de regeringen van Roemenië en Bulgarije, die al langer azen op toetreding tot de Schengenzone, iets dat onder andere en met name door Nederland steeds geblokkeerd werd. Andere landen zoals Tsjechië en Slowakije, die meer reserves hebben tegenover bepaalde onderdelen van de Europese Unie, reageerden op Macrons voorstellen met signalen dat zij bij de kern en niet bij de periferie van de EU willen horen.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Tsjechië en Slowakije braken hiermee op uit de groep van enigermate gelijkgestemde Visegrad-landen, waardoor Polen en Hongarije verder alleen zijn komen te staan. Feit blijft echter dat alle Visegrad-landen zo hun reserves hebben tegenover aspecten van de Europese integratie. Zo zijn Polen en Tsjechië niet voornemens op afzienbare termijn de euro in te voeren en staan alle vier de landen afwijzend tegenover de herverdeling van immigranten.

Juncker staat voor continuïteit

Macron noch Juncker biedt de Visegrad-landen het door hen gewenste beeld van de toekomst van de Europese Unie. Toch zal het geluid van Juncker geruststellend werken voor deze landen. Juncker schetst immers niet meer dan wat sinds het Verdrag van Lissabon al de officiële lijn was. Het is sindsdien, mede door het dralen van de Visegrad-landen niet zover gekomen.

Aangezien geen van die landen zover zou willen gaan uit de Europese Unie te stappen, lijkt de aangewezen weg om deze tactiek voort te zetten. Dat gaat beter met de lijn van Juncker dan met de lijn van Macron. Dat geldt des te meer aangezien Juncker een flexibele, enigszins flegmatieke, pragmaticus is en Macron een jonge president met dadendrang.

Share.

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.

Comments are closed.