Sinds de deling van Brits-Indië in 1947 en het vertrek van de Britten staan India en Pakistan vijandig tegenover elkaar. Dat ligt niet alleen aan de religieuze tegenstelling tussen het overwegend hindoeïstische India en het islamitische Pakistan. Er zijn namelijk ook territoriale geschillen, met name om Kashmir. Deze twist tussen de beide kernmachten is recent weer verscherpt.

Schermutselingen in het grensgebied nemen toe. Naast infanterie zet men ook artillerie in. Er zijn ook al doden gevallen, soldaten aan beide zijden, maar aan Pakistaanse zijde ook burgers. Aan beide zijden zijn reeds voorbereidingen getroffen voor uitbreiding van het conflict. India heeft zijn land- en luchtstrijdkrachten in het Indiase deel van Kashmir in staat van paraatheid gebracht. Als reden wendt India voor dat het aanslagen door terroristische groeperingen, die gesteund zouden worden door Pakistan, verwacht.

India trekt autonome status Jammu en Kashmir in

India laat het echter niet bij wapengekletter. Begin deze maand trok New Delhi de autonome status van haar deelstaat Jammu en Kashmir in. Daarmee krijgt de federale regering meer ruimte om direct in te grijpen in de deelstaat. De Indiase premier Narendra Modi verdedigde de maatregel met de bewering dat het “economische voorspoed en vrede aan het Himalayagebied” zou brengen. Vooralsnog lijkt eerder het tegendeel het geval.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Pakistan onderbreekt laatste verkeersverbinding met India

Pakistan heeft van zijn kant in de tweede week van augustus de laatste openbare verkeersverbinding naar India onderbroken. Nadat twee treinverbindingen, de Thar Express en de Samjahauta Express opgeheven waren, werd ook het busverkeer opgeschort. Directe vluchten tussen de twee buurlanden waren er toch al niet. De laatste mogelijkheid om de grens over te steken is momenteel de controlepost Wagah, aan de Grand Trunk Road tussen Amritsar in India en de culturele hoofdstad van Pakistan Lahore. Die oversteek neemt echter meerdere uren in beslag.

Zowel Pakistan als India maakt aanspraak op heel Kashmir

Oppervlakkig is het Kashmir-conflict snel uit te leggen. Zowel India als Pakistan maakt aanspraak op de gehele regio. Pakistan voert daarbij het religieuze argument aan, dat Kashmir overwegend door moslims bewoond wordt. Wat het probleem nog wat complexer maakt, is dat een klein deel van Kashmir in Chinese handen is. Daarnaast heeft Pakistan al vorige eeuw nog een deel aan zijn grote bondgenoot China afgestaan. India erkent de Chinese soevereiniteit over die gebieden echter niet, omdat het er zelf aanspraak op maakt.

Aksai Chin is in handen van China

Zodoende is het Kashmir-conflict geen bilateraal conflict meer, maar is ook China – als derde kernmacht – betrokken. Dit vormt een latente belasting van de toch al complexe verhouding tussen Peking en New Delhi. Aksai Chin is voor China van betekenis, doordat het aan twee problematische regio’s van China grenst. Het gebied ligt overwegend in China’s westelijke provincie Sinkiang, het thuisland van de islamitische Oeigoeren. Onder deze Oeigoeren zijn separatistische organisaties actief die in heel China terroristische aanslagen plegen. Verder grenst Aksai Chin aan Tibet, waar Peking ook met separatisme te maken heeft.

Kashmir

Kashmir is geopolitieke zwakke plek Euraziatische integratie

De complexiteit van de geschillen in de regio, maakt het een ideale plaats voor de Amerikanen om de Euraziatische integratie te ontwrichten. Het spontane aanbod van de Amerikaanse president Donald Trump om te bemiddelen, maakte de ongerustheid bij diverse betrokken landen dan ook eerder groter. Door een handelsoorlog te openen, vervreemdden de VS India recent juist van zich, waarop het toenadering tot China zocht. De Amerikanen zouden het Kashmir-conflict nu kunnen benutten om New Delhi en Peking weer uit elkaar te drijven.

India en Pakistan hebben tactische en strategische kernwapens

De beide eigenlijke opponenten India en Pakistan beschikken over een heel scala aan korte en middellange afstandsraketten met kernkoppen, daarnaast ook vliegtuigbommen met kernkop. Gezien de deels zeer dichte bevolking van de regio zou zelfs een beperkt nucleair conflict een tol van miljoenen dodelijke slachtoffers kunnen eisen. Bovendien zou het grondwater van het halve subcontinent besmet kunnen worden.

Kashmiri potentieel minderheid in eigen regio

Momenteel probeert Modi de positie van New Delhi in het Indiase deel van Kashmir verder te versterken. Zo heeft hij een grondwetsartikel buiten werking gesteld, dat het uitsluitend Kashmiri toestaat om land in de regio te kopen. Dit zou ertoe kunnen leiden dat de Kashmiri een minderheid in hun eigen regio worden en geleidelijk volledig in India opgaan. Een dergelijke ontwikkeling zou ook de Pakistaanse aanspraak op Kashmir verzwakken, want iedere Hindoe die zich daar vestigt, ondergraaft het religieuze argument van Islamabad.

Pakistaanse premier roept op tot matiging

Maar ook Pakistan laat de spierballen rollen. De viersterrengeneraal en stafchef van het Pakistaanse leger Kamar Javed Bajwa stelde onlangs: “Pakistans leger zal de Kashmiri in hun strijd tot het einde ondersteunen.” De Pakistaanse premier Imran Khan uit zich bedachtzamer. Hij roept op tot voorzichtigheid en matiging. Hij wijst erop dat in het geval van oorlog “beide zijden en de hele wereld onder de gevolgen zullen leiden”.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.