De Letten, die in de afgelopen jaren vooral centrum-rechtse kabinetten van steeds wisselende samenstellingen gezien hebben, gaan komende zaterdag weer naar de stembus. Aan de parlementsverkiezingen doet ook een nieuwe ‘Hervormingspartij’ mee, die wordt geleid door oud-president Zatlers, die door zijn presidentschap partijloos was, maar daarvoor lid van de recent opgeheven liberaal-conservatieve Volkspartij. Zatlers is zijn nieuwe partij begonnen om een (centristisch) alternatief te bieden voor wat hij de oligarchen noemt. Deze oligarchen zouden bepaalde politici van de Unie van Groenen en Boeren (ZZS) en van de conservatief-liberale en christen-democratische Letlands Eerste Partij/Letse Weg (LPP/LC) zijn.

Zatlers brengt zijn stem uit in het referendum voor ontbinding van het parlement dat hij zelf geïnitieerd had.

Saillant detail is dat Zatlers eigen Volkspartij tot voor kort nog deel nam aan een regering met deze partijen en dat de Volkspartij de vorige verkiezingen (in 2010!) zelfs in ging in een alliantie met de LPP/LC onder de naam ‘Voor een Goed Letland’. Mede door het slechte verkiezingsresultaat van deze combinatie, bleef de Volkspartij met veel schulden zitten, wat de reden vormde om de partij op te heffen. De oprichting van de Hervormingspartij lijkt dan ook vooral bedoeld om Zatlers een nieuw platform te geven en het ageren tegen de oligarchen van andere partijen vermag niet te verhullen dat hij zelf ook vooral in zijn eigenbelang handelt. Overigens is men in Letland dusdanig aan politieke herverkaveling gewend, dat de Hervormingspartij waarschijnlijk wel met een aanzienlijk aantal zetels in het parlement zal komen, de peilingen wijzen daar ook op.

De vraag is echter met wie Zatlers een centrum-rechtse coalitie zou willen vormen. Door leidende politici van ZZS en LPP/LC, met overigens deels terechte kritiek, tegen zich in het harnas te jagen, heeft hij hen vrijwel uitgesloten als mogelijke coalitiegenoten. Inmiddels uit hij ook steeds fellere kritiek op de huidige grootste regeringspartij Eenheid (V), die is ontstaan uit een fusie van twee conservatieve en conservatief-liberale partijen. Zodoende dreigt Zatlers een cenrtum-rechtse regering met een belangrijke rol voor zijn eigen partij onmogelijk te maken. Hij speelt alles of niets, maar het is niet waarschijnlijk dat hij met uitsluitend zijn eigen partij een regering zal kunnen vormen. Of er na de verkiezingen weer een centrum-rechtse regering gevormd kan worden, hangt dus erg af  van de vraag of Zatlers Hervormingspartij groot genoeg wordt en of hij overeenstemming kan bereiken met de conservatieven van Eenheid en met de nationaal-conservatieve NA.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Het risico is dat door de verdeeldheid die de Hervormingspartij brengt onder centrum-rechtse kiezers er na de verkiezingen geen centrum-rechtse regering gevormd kan worden, maar dat daarentegen de regering gevormd zal worden door het ‘Harmonie Centrum’ (HC) een alliantie van sociaal-democraten, socialisten en communisten die ook de grote Russische minderheid in Letland vertegenwoordigt. Zo bezien staat zelfs de Letse oriëntatie op het Westen en de vrije markteconomie op het spel. Het is echter niet te verwachten dat links een meerderheid van de stemmen behaalt. Het lijkt dus waarschijnlijk dat er ofwel een grote coalitie van HC en Zatlers Hervormingspartij komt, waarin links beperkte concessies krijgt. Dat zou gunstig zijn voor Zatlers omdat hij dan een progressieve belasting in kan voeren en voor het HC, omdat Zatlers een potentiële concurrent voor stemmen van de Russische minderheid is. Zatlers heeft dit niet uitgesloten, maar door de ad hoc tactische samenwerking tussen HC en LPP/LC in het parlement het afgelopen jaar, waarmee ze onder andere Zatlers al eens tegen hebben gewerkt, heeft het iets onwaarschijnlijks. Danwel een centrum-rechtse coalitie van Zatlers Hervormingspartij met V en NA.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.