Op 7 juli jongstleden vonden in Libië voor het eerst in meer dan veertig jaar parlementsverkiezingen plaats. Het parlement heeft de taak een interimregering aan te wijzen. Het gaat slechts om een voorlopig parlement, aangezien er nog geen nieuwe grondwet is. De verkiezingen zouden oorspronkelijk op 19 juni plaats vinden, maar werden om logistieke redenen uitgesteld.
Na het Britse bestuur van de voormalige Italiaanse kolonie sinds de Tweede Wereldoorlog, werd Libië begin jaren vijftig een onafhankelijk koninkrijk onder het Cyrenaïsche koningshuis Senussi. In 1969 vestigde kolonel Khadaffi een militaire dictatuur. De drie regio's kennen belangrijke culturele verschillen en zijn respectievelijk meer op de Magrheb, op Egypte en op de Sahara georiënteerd. Stamverbanden spelen in de Libische samenleving dikwijls een belangrijkere rol dan bijvoorbeeld ideologische voorkeuren.
Overeenkomstig het besluit door de zogenaamde Nationale Overgangsraad, die sinds de afzetting van Khadaffi het land regeert, telt het tijdelijke parlement 200 zetels. Van deze zetels worden 80 bezet door kandidaten die via partijlijsten gekozen worden en 120 door onafhankelijke kandidaten die een kiesdistrict vertegenwoordigen. Het aantal kandidaten namens de districten ligt hoger dan in eerdere ontwerpen van de kieswet, naar verluidt zou dit in het nadeel van de islamisten werken. De westelijke regio wordt door 102 afgevaardigden vertegenwoordigd, de oostelijke door 60, de zuidelijke door 29 en de centrale door 9. Partijen die aan de verkiezingen deel wilden nemen, moesten ten minste 250 leden hebben en mochten geen partijen op religieuze of regionale basis zijn, in de praktijk wordt deze regel echter naar willekeur toegepast. Burgers konden zich vanaf 1 mei registreren als kiezer, zo’n 2,9 miljoen van de 3,4 miljoen kiesgerechtigden zou hiervan gebruik hebben gemaakt, uiteindelijk brachten op de verkiezingsdag circa 1,7 miljoen kiezers hun stem uit, terwijl de overige 1,2 miljoen per briefpost of een dag later hun stem uitgebracht zouden hebben. Organisaties die pleiten voor een onafhankelijk of autonoom Cyrenaica hadden opgeroepen tot een boycot van de verkiezingen. In het oosten konden diverse stembureaus op de dag van de verkiezingen niet openen, vanwege gewelddadige confrontaties tussen militairen van het centrale gezag en lokale activisten. In Bani-Walid, bij Misrata in het westen, ontzegden lokale stamleden overheidsfunctionarissen de toegang tot de stad, waardoor zij geen toezicht konden houden op het verloop van de stemming. In de loop van de dag openden de meeste stemlokalen alsnog hun deuren voor de kiezers, behoudens acht die pas de volgende dag geopend konden worden.
Mahmoud Jibril, leider van het liberale Verbond van Nationale Krachten, heeft de verkiezingen gewonnen, maar is nog niet zeker van een meerderheid.
Onder de tachtig parlementsleden die via partijlijsten zijn gekozen, heeft het Verbond van Nationale Krachten met 48,8% of 39 zetels gewonnen, dit is een overwegend liberale ‘catch all’-partij. Een bondgenoot van deze partij bezet nog eens 2 zetels. Op de tweede plaats is ‘Gerechtigheid en Opbouw’ geëindigd met 21,3% of 17 zetels, dit is de politieke tak van de Moslimbroederschap in Libië. Op de derde plaats het Nationale Front, een partij die pleit voor decentralisatie van het bestuur en vooral steun vindt in het oosten des lands, dat 3,8% of 3 zetels behaalt. Dan zijn er nog ettelijke kleinere partijen die 1 of 2 zetels behaald hebben, waaronder enkele kleine islamistische partijen. Van de 120 onafhankelijke kandidaten is de politieke kleur in veel gevallen nog onduidelijk.
Het is zodoende moeilijk te zeggen wat dit verkiezingsresultaat zal betekenen voor de verdere politieke ontwikkelingen in Libië. ‘Gerechtigheid en Opbouw’-leider Mohamed Sawan claimde tegenover de pers reeds dat een groot deel van de onafhankelijke kandidaten dicht bij zijn partij staat. Het lijkt dus nog te vroeg om de uitslag van de Libische verkiezingen als een trendbreuk ten opzichte van de verkiezingen in Tunesië en Egypte – die door islamisten gewonnen werden – te omschrijven, zoals door diverse media wel gedaan wordt.
Loading ...
