Nadat de Filipijnse president Rodrigo Duterte zich van de Verenigde Staten als decennialange overheersende ‘bondgenoot’ had afgekeerd en nieuwe relaties met China had aangeknoopt, deed de Maleisische premier Najib Razak hem dat onlangs na.

Hij reisde naar China om de banden tussen de twee landen aan te halen. Het bezoek was succesvol, er werden 14 handelscontracten afgesloten. Het totale volume van de contracten bedraagt 34,25 miljard Amerikaanse dollar. Verdere contracten liggen in de lijn der verwachting. Zo wordt verwacht dat China de opdracht krijgt voor een hoge snelheidsverbinding tussen Singapore en de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur. Alleen dit project heeft omvang van nog eens 15 miljard dollar.

Wat de handel tussen de twee Aziatische landen vooral ten aanzien van de VS pikant maakt, is dat Maleisië ook vier oorlogsschepen van China zal kopen. Twee daarvan zullen in China gebouwd worden en de andere twee in Maleisië. De koop en verkoop van wapens heeft ook altijd een politieke lading. Daarbij gaat het niet slechts om korte termijn-kwesties van veiligheid en mogelijke bondgenootschappen, dergelijke keuzes hebben ook gevolgen op de langere termijn.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Premier Razak zij in lijn hiermee dan ook tegenover de China Daily: “De relaties tussen onze beide landen zijn op weg een nieuw hoogtepunt te bereiken.” En aan de VS gericht voegde hij daar aan toe: “In het algemeen geloven wij dat de grote landen er op toe moeten zien de kleinere eerlijk te behandelen. Dat geldt vooral de voormalige koloniale machten. Zij hebben niet het recht om landen die ze vroeger uitgebuit hebben te beleren over de vraag hoe ze vandaag de dag hun eigen aangelegenheden zullen regelen.”

De toenadering van Maleisië tot China vindt, net als die van de Filipijnen, plaats tegen de achtergrond van de strijd om de Zuid-Chinese Zee en enkele minuscule eilanden die daar liggen. De aanspraken van diverse landen, waaronder die van Maleisië, overlappen met die van China. Het lijkt er echter op dat de verschillen van inzicht beter bij te leggen zijn, wanneer de VS zich er niet mee bemoeien. Dat wil zeggen, de buurlanden kunnen het zelf eens worden en tegelijkertijd de Verenigde Staten de basis ontnemen om zich in het westen van de Stille Oceaan als overheersende grootmacht op te stellen.

Razak uitte  zich dan ook voldaan over de handelscontracten en de Chinese investeringen in zijn land en verklaarde dat deze “een keerpunt ten faveure van een vreedzame dialoog” zijn, “zonder buitenlandse inmenging in [de aangelegenheden van]soevereine staten”.

De Maleisische premier gaf Amerika vervolgens nog een veeg uit de pan: “Internationale instellingen moeten bovendien in grotere mate acht slaan op landen die na de Tweede Wereldoorlog bij de instelling van rechts- en veiligheidsstructuren door de overwinnaars niet mee mochten praten.” Dat is een duidelijke afwijzing van de Amerikaanse dominantie, in ieder geval in het westen van de Stille Oceaan, en een benadrukken van de zelfstandigheid van de staten, hoezeer die door de globalisten ook ter discussie gesteld mag worden.

China stelt zich in dezen slim, maar volledig terecht, als een land voor dat zelf slachtoffer van westers kolonialisme is geweest en zodoende een natuurlijk bondgenoot van staten is, die niet opnieuw door het Westen gedomineerd willen worden.

Dit alles gebeurt terwijl Obama met zijn nieuwe Pacific-beleid, met als slagwoord ‘Pivot to Asia’ probeert om de invloed van Amerika in deze wereldregio uit te breiden en vaste voet aan de grond te houden of te krijgen. Na de G20-top in het Chinese Hangzhou reisde Obama door een reeks Aziatische landen. Daarmee wilde hij de nadruk van zijn buitenlandbeleid nog eens onderstrepen. Hij noemde zich zelfs de “eerste Pacifische president” van de VS en koketteert met het feit dat hij uit Hawaii komt.

De reacties die zijn beleid hebben opgeroepen, in de Filipijnen en nu in Maleisië, maar in zekere zin ook in Japan, wijzen op een mislukking. Enkele weken geleden publiceerde de Rand Corporation – een van de talloze denktanks die continu bezig zijn om en wetenschappelijke of liefst morele rechtvaardiging voor de Amerikaanse wereldhegemonie te bedenken – een rapport dat stelde dat het handelsverdrag TPP zo snel mogelijk afgesloten moest worden. Tegelijkertijd zou China dan de toegang tot hoogwaardige technologie ontzegd moeten worden. Dat laatste getuigd overigens van beschamende onkunde. China produceert reeds technische producten van hoogwaardige kwaliteit. Het belangrijkste was volgens het rapport echter, om nieuwe bondgenoten in Azië te vinden. “De Verenigde Staten”, aldus de Rand Corporation, “kunnen hun belangen niet zonder ondersteuning van bondgenoten verdedigen en moeten de machtspolitieke capaciteiten van hun vrienden en bondgenoten aan China’s periferie uitbouwen.”

Dat laatste sluit aan bij een nieuwere strategie van de Council on Foreign Relations, die stelt dat “iedere internationalisering van Chinese belangen in de wereld met robuuste maatregelen” tegengegaan moet worden. Robuuste maatregelen – dat betekent in laatste instantie ook oorlog.

Nu echter duidelijk is geworden dan niet Hillary Clinton maar Donald Trump de volgende president van de Verenigde Staten zal worden, staat dit beleid opnieuw ter discussie. De eerste indruk is dat Trump de Amerikaanse drang om zich overal ter wereld te bemoeien terug zal schroeven. Trump lijkt wel genoegen te nemen met het oostelijke deel van de Stille Oceaan, inclusief Hawaii waar de onfortuinlijke Obama van zijn vervroegde pensioen mag gaan genieten.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.