Oekraïne wil aan de Zee van Azov een marinebasis inrichten. Deze moet, zo hoopt de Oekraïense luitenant-generaal Vasilij Bogdan, Rusland doen inbinden.

Volgens Bogdan is zijn land in staat in de regio een marine-infrastructuur op te bouwen die Rusland zou kunnen dwingen “toegevingen te doen en aan de onderhandelingstafel plaats te nemen”. Daarbij gaat het om de open wond van de Oekraïense politiek: de Krim. Kiev is overtuigd, en Bogdan onderstreepte dit nog eens, dat het Westen Kiev bij dit voornemen zal helpen.

Amerikaanse steun

De generaal wees daarbij op “overeenkomsten met de Amerikanen”, waarin de VS de versterking van de militaire mogelijkheden van Oekraïne toegezegd zouden hebben. Vooreerst zouden de eenheden van de kustverdediging met raketten uitgerust worden, twee pantserboten zijn reeds naar de Zee van Azov gestuurd. Daarbij heeft de opperbevelhebber van het Oekraïense leger, generaal Sergej Popko, de vergroting van het aantal troepen dat langs de kust van de Zee van Azov gestationeerd is aangekondigd.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


NAVO wil Oekraïense vloot versterken

De Oekraïense marine staan daarnaast zes lichte patrouilleboten van het type Gjoerza-M ter beschikking. Deze zijn gebouwd door de werf  Koeznja na Rybalskom, die net als de wapenfabriek Leninska Koeznja in het bezit van de Oekraïense chocoladefabrikant en president Petro Porosjenko bevindt. De werf en de wapenfabriek draaien dankzij de burgeroorlog in Donbass op volle toeren.

Patrouilleboot van de Oekraïense marine (foto: MoD Ukraine)

Oorlogschepen in Zee van Azov

Tussen Rusland en Oekraïne bestaat sinds 2003 een verdrag dat de status van de Zee van Azov regelt. Volgens dit verdrag gaat het om een binnenzee, waarin het scheepvaartverkeer zich naar de rechtssystemen van de beide verdragspartners richt. Een uitzondering vormen oorlogsschepen van derde staten. Het verdrag stelt dat oorlogsschepen van derde staten de straat van Kertsj die toegang geeft tot de Zee van Azov slechts mogen passeren als beide verdragspartners daarmee instemmen. Andrej Roedenko, een hoge functionaris van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zegt: “Als er geen toestemming van zowel Rusland als Oekraïne is, dan mogen buitenlandse [oorlogs]schepen er niet komen.”

Dit onderdeel van het verdrag is nu gevaarlijk actueel geworden. Oekraïne is namelijk voornemens om samen met de NAVO een marine-oefening te houden in de Zee van Azov. Moskou wijst dit vanzelfsprekend af. Minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov zei hierover tegenover diverse Franse media: “Nu wil de Oekraïne NAVO-oefeningen houden in de Zee van Azov. Maar daar kan met niet heen, aangezien ons verdrag met de Oekraïne voorschrijft dat beide landen in moeten stemmen.” De NAVO-activiteiten aan de Russische grenzen in het algemeen, zo vervolgde Lavrov, zijn “provocerend”.

Krimbrug

In deze kwestie speelt ook de nieuwe brug over de straat van Kertsj een belangrijke rol. Deze verbindt de Krim met het Russische vasteland en werd gebouwd nadat Oekraïne herhaaldelijk het verkeer naar de Krim geblokkeerd had en de stroom- en watervoorziening afkoppelde. Nu is het schiereiland onafhankelijk van Oekraïne en kan via de brug per vrachtwagen en binnenkort ook per trein bevoorraad worden.

Voor Oekraïne is dit een reden om zich luid te beklagen dat door de brug vrachtschepen de Oekraïense havens van Marioepol en Berdjansk niet meer zouden kunnen bereiken. Inderdaad bedraagt de hoogte van de brug van Kertsj slechts 35 meter, terwijl de bovenbouw van het grootste containerschip ter wereld 53 meter hoog is. Ook voor de bouw van de brug is echter niemand op het idee gekomen om schepen van die omvang de Zee van Azov in te sturen. Een brughoogte van 35 meter is geenszins een hindernis voor het gebruikelijke scheepvaartverkeer. Het zou ook niet logisch zijn voor Rusland om zoveel geld in een brug te steken die het scheepvaartverkeer naar de Zee van Azov onmogelijk zou maken, aangezien daar ook Russische havens aan liggen.

Vriendschapsverdrag

Maar gezien de vijandigheid van Oekraïne tegenover Rusland kan het niet verbazen dat Kiev er over denkt het verdrag over de Zee van Azov op te zeggen. Verrassend is wel dat er nog altijd een vriendschapsverdrag tussen de twee landen van kracht is. Dit werd in 1997 ondertekend en trad in 1999 in werking, op een moment dus dat het Kremlin in Moskou nog onder invloed van Amerikaanse adviseurs stond. Nu wil Kiev dit anachronistische verdrag echter vanzelfsprekend niet meer verlengen.

Opinieonderzoek Rusland-kritisch instituut: Krim zou opnieuw voor Rusland kiezen

Ten aanzien van de Krim zal dit alles evenwel niets veranderen. Moskou heeft herhaaldelijk verklaard dat de bevolking van de Krim voor aansluiting bij de Russische Federatie gestemd heeft. Volgens de Russische president Vladimir Poetin is de kwestie “definitief afgesloten”.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.