Marian Lupu, leider van de ‘Democratische Partij van Moldavië’, voorzitter van het parlement en waarnemend president.

Al twee en een half jaar probeert het parlement van Moldavië, een Roemeenstalig land gelegen tussen Roemenië en Oekraïne, een nieuwe president te kiezen. De grondwet schrijft echter voor dat de president gekozen moet worden met 61 van de 101 stemmen van het parlement. Tot de verkiezingen in 2009 was Vladimir Voronin van de Communistische Partij de president. Zijn partij verloor echter haar parlementaire meerderheid in die verkiezingen. Sindsdien heeft de Alliantie voor Europese Integratie, een coalitie van liberaal-conservatieve, liberale en sociaaldemocratische partijen, een meerderheid in het parlement en vormt de regering. De coalitie beschikt echter over slechts 59 zetels, dus twee stemmen te weinig om de president te kiezen. In november stonden opnieuw presidentsverkiezingen op de rol. Toen bleek echter dat zich geen enkele kandidaat voor de post had ingeschreven. Zodoende werd half december opnieuw een poging gedaan de president te kiezen, waarbij de coalitie Marian Lupu de leider van de sociaaldemocraten als kandidaat naar voren schoof, in de hoop dat ook enkele parlementariërs van de Communistische Partij hem zouden steunen.

Sommige parlementsleden van de coalitie wapperden echter demonstratief met hun stembiljetten tijdens de geheime stemming. In plaats van dat het Grondwettelijk Hof echter de bewuste stembiljetten ongeldig verklaarde, verklaarde het de hele stemming ongrondwettig. In plaats van nieuwe parlementsverkiezingen uit te schrijven, zoals de grondwet voorschrijft in het geval dat twee opeenvolgende stemrondes niet resulteren in verkiezing van een president, besloot de coalitie om een referendum over aanpassing van de grondwet uit te schrijven. Dat referendum moet in april plaats vinden en de voorgestelde aanpassing van de grondwet zal naar verwachting betrekking hebben op het verlagen van de benodigde parlementaire steun voor het verkiezen van de president naar een eenvoudige meerderheid.

Het extraparlementaire Committee ter Verdediging van de Grondwet en de Democratie, bestaande uit publieke intellectuelen, advocaten,leiders van niet-gouvernementele organisaties en christendemocraten, wijst er echter op dat in 2010 een vergelijkbare vraag is voorgelegd aan de bevolking en de bewuste volksraadpleging ongeldig is verklaard vanwege een te lage opkomst. En benadrukt verder dat de grondwet stelt dat dezelfde vraag niet vaker dan eens in de twee jaar in een referendum aan de bevolking voorgelegd kan worden. Het committee ziet in de weigering van de regeringscoalitie om nieuwe verkiezingen te houden, vooraleer een referendum over grondwetswijziging gehouden is, dan ook een usurpatie van de staatsmacht. Het committee eist dat alsnog verkiezingen worden uitgeschreven zoals de grondwet voorschrijft, dat Alexandru Tanase, het hoofd van het Grondwettelijk Hof, die zich voor het karretje van de coalitie zou hebben laten spannen, aftreedt en dat de leiders van de coalitie ter verantwoording geroepen worden.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Hoewel het committee naar de letter van de wet gelijk heeft, ziet het er naar uit dat de coalitie vooralsnog aan het langste eind trekt. Het is echter de vraag of de opkomst voor het referendum hoog genoeg zal zijn om het geldig te maken. In 2014 staan dan weer reguliere parlementsverkiezingen op de rol.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.