Op 31 mei 2018 werd Colombia in Brussel de eerste global partner van de NAVO in Latijns-Amerika. Het strategisch gelegen land heeft echter al jaren een bijzondere militair-strategische relatie met de Verenigde Staten.

Venezuela en Bolivia reageerden meteen geagiteerd en spraken van een bedreiging voor de vrede en de regionale stabiliteit. Sommigen zien de integratie van Colombia met de NAVO als herleving van de zogenoemde Monroedoctrine en met name Theodore Roosevelts aanvulling daarop.

Venezuela

Nadat eind maart 2019 twee Russische militaire vliegtuigen met 99 man en wapens aan boord in Venezuela’s hoofdstad Caracas geland waren, klonk vanuit Moskou een waarschuwing voor een mogelijke interventie daar. Bogotá bestreed onmiddellijk dat er dergelijke plannen waren, …om in een adem door te zeggen dat militaire bijstand voor de regering van Maduro de regime change in de weg staat.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


NAVO-partnerschap

Met het NAVO-partnerschap van zijn land kon Colombia’s president Juan Manuel Santos kort voor het einde van zijn twee ambtstermijnen van 2010 tot 2018 een al sinds 2013 geuite wens vervullen. Destijds werden al voor het eerst leden van de Colombiaanse strijdkrachten opgeleid aan militaire academies van NAVO-landen Italië en Duitsland. Twee jaar later participeerde de Colombiaanse marine in een NAVO-missie tegen piraterij bij de Hoorn van Afrika.

Militaire bases

Santos’ voorganger Álvaro Uribe was bezorgd over de aankoop van 24 Russische gevechtsvliegtuigen van het type Soechoj Su-30 en 100.000 kalasjnikovs door Venezuela’s president Hugo Chávez in juni 2006 en de bijna gelijktijdige ruk naar links in Bolivia, Ecuador en Nicaragua. Maar hij slaagde er nog niet in een NAVO-partnerschap voor zijn land te krijgen.

Wel ondertekende hij in 2009 met zijn Amerikaanse ambtsgenoot Barack Obama een akkoord over het gebruik van zeven Colombiaanse militaire bases door het Amerikaanse leger. Dit werd in 2010 door het grondwettelijk hof echter als onwettig buiten werking gesteld, omdat de overeenkomst buiten het parlement tot stand gekomen was. Zodoende zijn er formeel nog altijd geen Amerikaanse bases in Colombia. Dat neemt echter niet weg dat er veel Amerikaanse militairen en huurlingen in het land zijn

Toenmalig minister van Buitenlandse Zaken van de VS, Colin Powell bezoekt Colombia in het kader van Plan Colombia

Plan Colombia

Deze nauwe samenwerking tussen Bogotá en Washington begon al in 1999. De toenmalige presidenten Bill Clinton en Andrés Pastrana besloten toen tot het ‘Plan Colombia’. Daarvoor werkte men overigens al vanaf begin jaren ’60 op minder grootschalige en planmatige wijze samen. De grootschalige, niet onomstreden ondersteuning van de Colombiaanse regering in de war on drugs en communistische guerrilla’s als de FARC, lieten de Amerikanen zich tot nu toe tien miljard dollar kosten, 230 miljoen in 2019 alleen.

Grootste ontvanger militaire steun westelijk halfrond

Colombia is daarmee de grootste ontvanger van militaire steun op het westelijk halfrond. Volgens cijfers van de Wereldbank investeerde het Zuid-Amerikaanse land in 2017 meer dan drie procent van het BBP in defensie, beduidend meer dan andere landen in de regio. De Amerikaanse president Donald Trump zei afgelopen maart bij zijn bezoek aan de Braziliaanse president Jair Bolsonaro, zelf reservekapitein van de parachutisten, dat Brazilië eveneens de status van global partner zou kunnen krijgen. Ondanks de momenteel goede bilaterale betrekkingen lijkt dit voorlopig echter onrealistisch.

Bruggenhoofd

Door het partnerschap van Colombia heeft de NAVO (oftewel de VS) nu een berekenbaar bruggenhoofd met toegang tot zowel het Amazonegebied als het Andesgebergte. Het Colombiaanse leger heeft bovendien decennialang ervaring opgedaan in de burgeroorlog, met het ruimen van mijnen en het inzetten van helikopters bij nacht.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.