“Ik sluit uit dat Italië de Euro verlaat”, aldus voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker in een  vandaag gepubliceerd interview met het Italiaanse dagblad La Repubblica.

Juncker stelde dat hij de details nog moest bekijken, maar dat de bezuinigingsplannen van de Italiaanse regering wat hem betreft in de goede richting gingen. Het gaat om een programma om het tekort met 3,4 miljard euro terug te dringen om het Italiaanse begrotingsbeleid in overeenstemming te brengen met richtlijnen van de Europese Unie. “In de tussentijd wil ik duidelijk stellen, dat ik uitsluit dat Italië de Euro verlaat”, aldus de voorzitter van de Europese Commissie.

De wens is de vader van de gedachte. Want de vraag of Italië vertrekt uit de Eurozone is een politieke en hangt dus ook van politieke spelers af. Zolang de huidige regering er nog zit, zal Italië niet uit de Euro stappen. Maar die regering bestaat uit de centrumlinks Partito Democratico en diverse kleine centrumpartijen.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Wensdenken en de middellange termijn

Of die regering na de parlementsverkiezingen, die uiterlijk in mei 2018 gehouden moeten worden, voortgezet kan worden, is zeer de vraag. De centrumpartijen die de PD momenteel aan een meerderheid helpen, verkeren in de peilingen onder de kiesdrempel. En de PD zelf heeft te kampen met interne verdeeldheid en zelfs een afsplitsing.

Mede door die afsplitsing van de PD, gaat de Vijfsterrenbeweging nu aan kop in de peilingen. De Vijfsterrenbeweging wil een referendum over de Euro. Inmiddels is ook duidelijk dat de Vijfsterrenbeweging een coalitieregering met andere eurosceptische partijen, zoals Lega Nord, niet uitsluit, zodat de kans op een regering die een referendum over de Euro wil houden toeneemt. Wat de Italianen in zo’n referendum zullen kiezen is vers twee, maar het is wat al te voorbarig om, zoals Juncker, te stellen dat een vertrek van Italië uit de Eurozone uitgesloten is.

Het in overeenstemming brengen van het Italiaanse begrotingstekort met de EU-richtlijnen is ook niet iets dat van vandaag op morgen afgerond kan worden, maar meer iets van de middellange termijn. De onzekerheid over de volgende regering maakt dat ook hierbij een groot vraagteken gezet kan worden.

Daarbij komt dat bezuinigingen ook negatieve gevolgen zullen hebben voor kiezers, wat de populariteit van de regerende PD er niet groter op zal maken. De onvrede in de PD kwam immers tot een ontlading door de deconfiture van de onlangs afgetreden premier Matteo Renzi, die met zijn ‘New Labour’-imago toch al gewantrouwd werd door de linkervleugel van zijn partij. De destijds door de EU gelanceerde grote redder Mario Monti is het in electoraal opzicht ook miserabel vergaan. Het is dus allerminst uit te sluiten dat Italië vroeg of laat alsnog uit de Euro vertrekt, maar zoiets wordt de voorzitter van de Europese Commissie natuurlijk niet geacht te zeggen.

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.