Het Westen moet er zo zoetjes aan maar aan wennen dat China economisch expandeert en dat dit onder andere vorm krijgt in de Nieuwe Zijderoutes. Een onlangs in Peking gehouden conferentie sloeg spijkers met koppen.

Men kan van het project van de Nieuwe Zijderoutes vinden wat men wil, op zijn laatst sinds de conferentie in Peking is het niet meer mogelijk het af te doen als een Chinees waanbeeld. Er namen immers 100 internationale toppolitici aan de conferentie deel, waaronder 40 staats- en regeringshoofden. 

Opgeheven vingertje

Opvallend was dat er vanuit Duitsland, als grootste economie van Europa, in de persoon van minister van Economische Zaken Peter Altmaier alleen een politicus van de tweede garnituur was afgevaardigd. Deze betoonde zich een lompe boer, door zijn gastheer eerst de levieten te lezen over alle EU-richtlijnen waaraan men zich te houden heeft.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Altmaier kwam echter te laat met zijn opgeheven vingertje, want China’s president Xi Jinping had reeds verzekerd: “We zullen aan ons open concept vasthouden. We zijn geen exclusieve club. We zetten in op groene infrastructuur en willen groene investeringen stimuleren. We willen het gemeenschappelijke thuis waarin we leven beschermen. Alles moet op transparante wijze gebeuren en er zal nul tolerantie voor corruptie zijn.”

Afzonderlijke akkoorden

Ook in een ander opzicht kwam de Duitse afgevaardigde te laat. Hij verkondigde dat de Europese Unie inzake de Nieuwe Zijderoutes met een stem zal spreken. Niet een EU-lidstaat zou volgens Altmaier een afzonderlijk akkoord met China sluiten. Op dat moment had Italië echter reeds een akkoord met China afgesloten. Ook andere EU-lidstaten, zoals Finland, Oostenrijk, Slowakije en Griekenland en andere Balkanlanden werken de facto al met de Chinezen samen in het kader van infrastructuurprojecten.

Economische en politieke synergie tussen China en Balkan

In het akkoord met Italië gaat het vooral om aanzienlijke investeringen in de havens van Triëst en Genua. Die zouden daarmee de havens van Rotterdam, Antwerpen en Hamburg concurrentie aandoen. Die laatste kunnen op termijn echter weer profiteren van het gebruik van de Noordoostelijke Doorvaart, in het kader van de zogenoemde Arctische Zijderoute

Middellandse Zee

Italië zal onder het akkoord met China vooral levensmiddelen leveren. Gezien de precaire financiële situatie in Rome, komen de investeringen uit het Verre Oosten als geroepen. Natuurlijk hebben EU-functionarissen en regeringen van verschillende landen met gespeelde verontwaardiging gereageerd op het Chinees-Italiaanse akkoord. Maar een echte verrassing is de Chinese belangstelling voor havens aan de Middellandse Zee niet.

Zo investeren de Chinezen reeds in de haven van Piraeus in Griekenland. Dit moet de grootste containeromslagplaats in de Middellandse Zee worden. Van hieruit zullen Chinese goederen hun weg naar de Balkan en Centraal-Europa kunnen vinden. Maar Tsipras ziet men in Brussel nu eenmaal gemakkelijker iets door de vingers dan de eurosceptici in Rome. 

West-Europa

Overigens hebben ook diverse andere West-Europese landen inmiddels een intentieverklaring getekend om deel te nemen aan de Nieuwe Zijderoutes, Luxemburg en Portugal bijvoorbeeld. In Portugal investeren de Chinezen in de haven Sines, 110 kilometer ten zuiden van Lissabon. Grote containerschepen met een diepgang van 22 meter kunnen er reeds binnenlopen. Een vierde West-Europees land is Zwitserland. De Zwitsers zijn dan wel niet bij de EU, maar Brussel getroost zich veel moeite om Bern EU-regelgeving op te leggen.

En Duitsland, het land van het goedkope advies? Duisburg functioneert daadwerkelijk al vijf jaar als westelijke kop van de Nieuwe Zijderoutes. Iedere week komen hier 35 treinen uit China aan – een economische impuls voor het Ruhrgebied. 

Arabische wereld

Nu bestaat de wereld niet alleen uit Europa, zoals de Nieuwe Zijderoutes nog eens onderstrepen. Derhalve is het van belang dat er kort voor de conferentie in Peking nog een andere in Shanghai plaatsvond. Die conferentie had het zelfde onderwerp en droeg de naam ‘Chinees-Arabisch Forum voor Hervorming en Ontwikkeling’. Hier ondertekenden 17 Arabische landen hun samenwerkingsovereenkomsten met Peking. De plaatsvervangende secretaris-generaal van de Arabische Liga, Khalil Thawadi, wees erop dat reeds voor de conferentie in Shanghai 28 Arabische landen akkoorden in het kader van de Nieuwe Zijderoutes ondertekend hadden. 

Rusland

De Russische president Vladimir Poetin gebruikte de conferentie om de zeeverbinding door het hoge noorden nog eens onder de aandacht te brengen. Rusland heeft een ijsbrekervloot opgebouwd om de Noordoostelijke Doorvaart, die langer bevaarbaar is dan voorheen vrij te houden.

Rusland en China werken aan Arctische Zijderoute

Poetin benadrukte op de conferentie dat met de Arctische Zijderoute een concurrerende route tussen Oost-Azië en Europa geschapen kan worden. De afstand die schepen vanuit Oost-Azië via de Noordoostelijke Doorvaart naar West-Europa af moeten leggen is immers beduidend korter dan door het Suezkanaal. 

Verenigde Staten

Blijven nog over de Verenigde Staten van Amerika. Minister van Buitenlandse Zaken Pompeo betoonde zich in de afgelopen dagen bezorgd over Chinese en Russische activiteiten in het Noordpoolgebied en op Groenland

Op het gebied van infrastructuur is het echter niet vreemd dat diverse landen met China in zee gaan en niet met Amerika. Om maar een voorbeeld te noemen: Wat hogesnelheidstreinen aangaat, zijn de VS een ontwikkelingsland. Zo geldt bijvoorbeeld de voorgenomen hogesnelheidslijn in Californië, die in 2025 deels in gebruik genomen moet worden, niet alleen als de duurste, maar ook als de langzaamste ter wereld.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.