Noord-Korea heeft een strategische kernwapencapaciteit ontwikkeld. Iets wat de Verenigde Staten wilden verhinderen. Door hun containmentbeleid hebben de Verenigde Staten Noord-Korea er echter zelf toe gedreven deze capaciteit te verwerven.

Vanaf de jaren ’50 voeren de VS ten aanzien van Noord-Korea een containment-beleid, voorwaarde voor beëindiging van het containmentbeleid is regime change, dat is met andere woorden de keerzijde van dezelfde medaille. Dat Noord-Korea geïsoleerd wordt, dat het als rogue state en als onderdeel van de ‘as van het kwaad’ wordt aangemerkt, zijn stuk voor stuk zaken die er op wijzen dat de Verenigde Staten regime change in het land willen en het Noord-Koreaanse leiderschap is zich daar goed bewust van. Dat het zich hier tegen probeert te verzekeren, bijvoorbeeld door het verwerven van een strategische kernwapencapaciteit is begrijpelijk.

Irak maakte ook deel uit van de zogenaamde ‘as van het kwaad’, maar de massavernietigingswapens waarom de Verenigde Staten naar eigen zeggen dat land binnen vielen, bleken er niet te zijn. De Kims waren niet zo naïef als Saddam Hoessein, zij hielden hun arsenaal aan biologische en chemische wapens aan en werkten naarstig aan hun kernwapenarsenaal. Anders dan Irak, werd Noord-Korea dan ook al vanaf de jaren ’50 consequent geïsoleerd.

Wat weinig mensen zich zes decennia later realiseren, is dat het de Verenigde Staten waren die als eerste kernwapens introduceerden op het Koreaanse schiereiland. President Eisenhower koos er in 1957 namelijk voor om kernwapens in Zuid-Korea te plaatsen, zodat hij een deel van de Amerikaanse troepen terug kon trekken. Dat was goed voor Eisenhowers binnenlandse populariteit, maar het was ook een schending van de wapenstilstandsovereenkomst. Paragraaf 13 d van dat document bepaalt immers dat er geen nieuwe wapens ten tonele gevoerd mogen worden. In Noord-Korea werd de komst van kernwapens naar Zuid-Korea begrijpelijkerwijs gezien als een directe bedreiging, temeer omdat het containmentbeleid nog altijd van kracht was en de Amerikanen met andere woorden nog altijd regime change beoogden.

Van Irak en Libië heeft Noord-Korea later geleerd dat het uiteindelijk niet loont om mee te gaan in het ontmantelen van de arsenalen van massavernietigingswapens. In Syrië ging het alleen anders doordat Rusland tussen beide kwam. Het Noord-Koreaanse regime heeft hieruit logischerwijs niet anders kunnen concluderen dan dat het opgeven van massavernietigingswapens om regime change af te wenden een heilloze weg is; in Irak en Libië kwam de regime change er juist nadat de landen hun capaciteiten opgegeven hadden en in Syrië had het ook zo kunnen gaan, ware het niet dat Rusland een stevige vinger in de pap heeft.

Dat de Amerikanen nooit met directe militaire actie regime change bewerkt hebben in Noord-Korea, is terug te voeren op de aanzienlijke conventionele en non-conventionele militaire capaciteiten van het land, alsmede de nabijheid van China, dat al eerder optrad om de soevereiniteit van Noord-Korea veilig te stellen. Zodoende hebben de Amerikanen al die tijd hun beleid van destabilisatie door containment, dat wil zeggen diplomatieke en economische isolatie, aangehouden, in de hoop dat dit tot binnenlandse onrust en uiteindelijk regime change zou leiden.

Deze isolatie heeft Pyongyang alleen maar vastberadener gemaakt. Vastberaden om een economie op te bouwen die zelfvoorzienend is en zodoende bestand tegen het containmentbeleid. Ook heeft het het regime zeer wantrouwig gemaakt tegenover de buitenwereld en Amerika in het bijzonder, waardoor iedere Amerikaanse manoeuvre als bedreiging wordt waargenomen. Dit zijn voorzienbare uitkomsten van het strikte containmentbeleid dat al decennia van kracht is en waardoor Noord-Korea nauwelijks mogelijkheden heeft tot integratie met andere landen in de regio. Het moet dan ook tegen deze achtergrond gezien worden dat Noord-Korea sinds de jaren ’80 aan de ontwikkeling van kernwapens werkt. 

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


De Verenigde Staten hebben zichzelf door het containmentbeleid beleidsmatig in een hoek geschilderd. De diplomatieke en economische isolatie is zo lang van kracht geweest, dat Noord-Korea economische sancties langdurig kan weerstaan, zodoende blijven alleen militaire middelen over om het regime van koers te doen veranderen of ten val te brengen. Maar als de VS nu een militaire poging doen om het Noord-Koreaanse regime ten val te brengen of de nucleaire capaciteiten van het land uit te schakelen, dan leidt dit er onvermijdelijk toe dat het die kernwapens juist inzet.

De Verenigde Staten zijn door hun eigen beleid gedurende de afgelopen zes decennia in een positie gekomen waarin ze geen goede opties hebben om de Noord-Koreaanse crisis op te lossen. Aanvallen is geen wenselijke optie, gezien de conventionele en non-conventionele capaciteiten van Noord-Korea zou dat namelijk tot een slepend conflict en tot de zeer waarschijnlijke inzet van massavernietigingswapens leiden. Helemaal niets doen, is ook geen optie, in dat geval is het bijvoorbeeld denkbaar dat Zuid-Korea en Japan op termijn ook een eigen kernwapencapaciteit gaan ontwikkelen, bovendien zou het de positie van de VS als supermacht in twijfel trekken.

In dit licht is het dan ook begrijpelijk dat Trump en de zijnen vooral naar China kijken voor een oplossing. Een mogelijk oplossing zou er in kunnen liggen dat de Verenigde Staten enerzijds accepteren dat Noord-Korea een kernwapencapaciteit heeft en Noord-Korea zich er anderzijds op vastlegt de omvang van zijn arsenaal te beperken. Daarnaast kan Pyongyang zich formeel vastleggen op ‘no first use’, bestaande kernmachten hebben zich hier ook op vastgelegd en het wil zeggen dat kernwapens niet gebruikt worden, behalve wanneer men zelf eerst met kernwapens aangevallen wordt. Kim Jong-un heeft zich reeds in deze zin uitgelaten op het 7e Congres van de Arbeiderspartij van Korea in 2016.

Daarna zou dan ook over de reductie van raketten aan beide zijden gesproken kunnen worden. De THAAD-systemen in Zuid-Korea en Japan en de raketten in Noord-Korea zijn immers een belangrijke factor in de spanning in de regio. Uiteindelijk zou ook de economische oorlogvoering afgebroken moeten worden, want alleen door economische integratie van Noord-Korea met andere landen in de regio kan een meer duurzame stabiliteit geschapen worden.

Share.

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.

Comments are closed.