Deze week is de campagne voor de Franse presidentsverkiezingen officieel begonnen. Zittend president Nicolas Sarkozy van de centrum-rechtse UMP neemt het in de verkiezingen onder andere op tegen Francois Hollande van de Socialistische Partij (PS). In totaal zijn er tien kandidaten.
Feitelijk wordt er uiteraard al langer campagne gevoerd, omdat reeds bekend is wie de kandidaten zijn. Daarnaast hebben ook de actualiteiten hun invloed op de peilingen. Toen de identiteit en achtergrond van de schutter die enkele joodse schoolkinderen en Franse militairen dood schoot nog niet bekend was, wezen kandidaten als de centristische François Bayrou al snel beschuldigend naar rechts dat een zeker ‘klimaat’ geschapen zou hebben, waarin dit mogelijk was. Toen echter bleek dat de dader een radicale islamiet was, krabbelde Bayrou snel terug en stelde Hollande zowaar dat dit incident geen invloed mocht hebben op het stemgedrag van de Franse kiezer. Veiligheid en terrorisme werden uiteraard prompt een belangrijk onderwerp in de campagne, wat in het voordeel werkt van Sarkozy, die als president krachtdadig op kan treden. Daarbij heeft de UMP een sterker imago als het gaat om ‘law and order’ dan de concurrenten.
Tot begin maart ging Hollande aan kop in de peilingen, waarbij zijn aandeel echter afliep van een kleine veertig naar een kleine dertig procent in de eerste ronde. Inmiddels gaat Sarkozy met circa dertig procent weer aan kop in de peilingen voor de eerste ronde. In de peilingen voor de tweede ronde gaat Hollande 55% nog aan kop, maar het verschil met Sarkozy is allengs kleiner geworden. Dat Hollande volgens de peilingen in de eerste ronde niet en in de tweede ronde wel zou winnen, zegt veel over de motieven van een deel van zijn kiezers. Het is niet om zijn innemendheid of charisma dat men op Hollande stemt, maar omdat hij niet Sarkozy is. Waar komen de kiezers dan vandaan die in de tweede ronde Hollande aan een overwinning zouden kunnen helpen?
Naast de twee voornaamste kandidaten, zijn er acht anderen, vier daarvan, een groene kandidaat, een gaullistische euroscepticus, twee communistische kandidaten en een larouchist halen in de peilingen circa 1 procent of minder, er zijn echter ook drie kandidaten die wel een aanzienlijk deel van de kiezers voor zich weten te winnen.
In de Nederlandse media is er vooral aandacht voor Marine Le Pen, de kandidaat van het nationalistische Front National. Le Pen haalt in de peilingen circa 15 % en belandt daarmee doorgaans op een derde plaats. Overigens blijkt uit peilingen ook dat Le Pen met 26% de populairste kandidaat onder jongeren van 18-24 jaar is. Dat Le Pen meestal als een rechtse kandidaat wordt geduid, kan tot de onjuiste perceptie leiden dat zij die in de eerste ronde voor Le Pen kozen in een tweede ronde tussen Sarkozy en Hollande per definitie voor Sarkozy zouden kiezen. In het verleden is het echter dikwijls voorgekomen dat een aanzienlijk deel van de Front National-kiezers in de tweede ronde voor de socialistische kandidaat koos. Hier is het in Sarkozy’s voordeel dat hij anders dan Hollande enige reputatie heeft inzake de aanpak van immigratie. In dit licht moeten ook zijn recente ferme uitspraken gezien worden, dat hij het verdrag van Schengen zal opschorten als er niet snel iets gedaan wordt aan de grensbewaking in Zuid-Oost Europa.
Links Front: 'Laat de banken betalen, niet de mensen', 'Een vaste baan is mijn recht'.
Daarnaast is het zo dat Le Pen in de peilingen op de voet gevolgd wordt door de kandidaat van het Linkse Front, een samenwerkingsverband van communisten en radicale socialisten, Jean-Luc Mélenchon. Mélenchon piekte begin april op 15 procent, waarmee hij zelfs voor Le Pen op de derde plaats in de peiling belandde. Mélenchon heeft radicale opvattingen met een scheut populisme, maar is een innemend spreker en beschikt over meer charisma dan Hollande. Het succes van Mélenchon maakt pijnlijk duidelijk dat het de Socialistische Partij ontbreekt aan ideeën die het linkse kiezerspubliek kunnen enthousiasmeren. Daarnaast is de selectie van Hollande als presidentskandidaat een teken van zwakte. Hij moest het bij de vorige interne verkiezingen binnen de PS immers nog afleggen tegen zijn ex-vrouw Ségolène Royal, die bij de presidentsverkiezingen in 2007 verloor van Sarkozy. Bondskanselier Angela Merkel en de haren zouden graag zien dat Sarkozy nogmaals president werd, al was het maar om de overeenkomsten ten aanzien van de euro en de begrotingsafspraken niet op het spel te zetten. Hollande heeft weliswaar belooft te zullen heronderhandelen over deze kwestie. Het is echter de vraag hoeveel medestanders hij daarvoor zal kunnen vinden in Europa. Het Linkse Front laat op dit punt een veel radicaler geluid horen.
Tot slot is er nog François Bayrou, de sociaal-liberale brokkenpiloot, die in 2007 nog 18,7% van de stemmen haalde en achter Sarkozy en Royal eindigde. Tussen neus en lippen door hielp hij zijn politieke partij, de centristische UDF, om zeep, door een nieuwe ‘Democratische Beweging’ (MoDem) te beginnen. Alle nog overgebleven christendemocraten en andere centrum-rechtse politici die nog bij de UDF waren aangesloten begonnen prompt andere centrumpartijen zoals het Nieuwe Centrum (NC), waarmee zij steun verleenden aan de centrum-rechtse regering. Bayrou staat in de peilingen al enige tijd op circa tien procent.
Nu de campagne echt begonnen is, kan er uiteraard nog het een en ander veranderen. Het lijkt echter zeker dat Sarkozy en Hollande door zullen gaan naar de tweede ronde. Het is echter de vraag hoe goed zij het zullen doen in de eerste ronde die op 22 april plaats vindt, een onverwacht sterke of zwakke score voor één van beide kandidaten zou een doorslaggevend effect kunnen hebben op de uitslag van de tweede ronde. De andere kandidaten zullen de campagne zo goed mogelijk gebruiken om zich te profileren en de twee voornaamste kandidaten te beïnvloeden. Na de eerste ronde zal een deel van de kandidaten zijn kiezers oproepen in de tweede ronde op een bepaalde kandidaat te stemmen, sommigen zullen dit echter niet doen. De motivatie van kiezers om daadwerkelijk te gaan stemmen zal afhangen van het verloop van de campagne en ook dit kan nog van invloed zijn op de uitslag, zeker als het een nek-aan-nekrace tussen Sarkozy en Hollande wordt.
Loading ...
