In Algerije komt de omverwerping van de regering langzaam dichterbij. Vooral jonge Algerijnen uiten in demonstraties hun onvrede over het bewind van de ernstig zieke maar toch herkiesbare president Abdelaziz Bouteflika. 

Al twee weken vinden er grootschalige demonstraties plaats in Algerije. Naar verluidt zouden bij elkaar een miljoen mensen de straat op zijn gegaan in de grote steden. Men spreekt van de grootste manifestaties niet alleen sinds de ‘Arabische Lente’ van 2011, maar zelfs sinds de onafhankelijkheid van Frankrijk halverwege de vorige eeuw.

Al jaren ernstig ziek

De mensen komen vooral in opstand tegen het besluit van de 82-jarige president Abdelaziz Bouteflika om zich voor een vijfde termijn beschikbaar te stellen. Burgers zijn niet alleen verontwaardigd dat hij al sinds het einde van de burgeroorlog in 1999 aan de macht is. Maar ook vanwege het feit dat hij al jaren niet meer daadwerkelijk regeert. Sinds hij een beroerte had in 2013 heeft hij nooit meer in het openbaar gesproken. Hij bracht de afgelopen jaren meer tijd door in Europese ziekenhuizen dan in het presidentieel paleis waar demonstranten zich nu verzamelen. Volgens Algerijnse media is de president momenteel in een ziekenhuis in Genève en verslechtert zijn conditie van dag tot dag.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Olie, gas en corruptie

Diagram van de belangrijkste exportproducten van Algerije (R. Haussman)

De sociaal-economische oorzaken van de Algerijnse staatscrisis zijn complex. Het Noord-Afrikaanse land is rijk aan bodemschatten, het neemt respectievelijk plaats 7 en plaats 16 in op de ranglijsten van landen met de grootste gas- en olievoorraden ter wereld. Maar de daling in de olieprijzen heeft de Algerijnse economie een knauw gegeven. Daarnaast heeft Algerije sinds de onafhankelijkheid weinig geïnvesteerd in diversificatie van de economie. De werkloosheid neemt de laatste jaren dan ook toe. Momenteel kan de helft van de mensen onder de 30 geen werk vinden. De oorzaken van dit probleem liggen niet alleen in de daling van de olieprijs, maar ook in corruptie. Volgens Algerijnse media heeft het Noord-Afrikaanse land in de afgelopen 20 jaar een biljoen USD verdiend aan de verkoop van olie en gas. Tenminste 300 miljoen daarvan zou echter buiten de boeken zijn gehouden.

Geweld

Dat Bouteflika zich vastklampt aan de macht, zou ertoe kunnen leiden dat de demonstraties op enig moment – al of niet geprovoceerd – in geweld ontaarden. De zoon van een oud-premier is reeds onder onduidelijke omstandigheden omgekomen. Hij nam deel aan de protesten en zou volgens een versie van de feiten zijn omgekomen bij een schermutseling tussen de politie en relschoppers zonder politiek oogmerk. Anderen bestrijden deze weergave van het gebeurde. Dat Bouteflika de Arabische Lente heeft doorstaan is mede te verklaren uit het feit dat hij goede banden met de VS onderhield.

Bedreiging voor Europa

Gas-pijpleidingen van Algerije naar Europa

De potentiële chaos in het aan de Middellandse Zee gelegen land vormt echter een bedreiging voor Europa. Tegenover Spanje en Sardinië gelegen, zou Algerije uit kunnen groeien tot een nieuwe poort naar Europa voor Afrikaanse migranten, net op het moment dat men Libië en Marokko zover heeft gekregen meer te doen tegen de migrantenstromen. Daarnaast bestaat er het risico dat de gasleveringen naar Spanje en Italië onderbroken worden, wat niet te onderschatten economische effecten voor deze landen kan hebben. Wellicht maakt deze ontwikkeling het voor de Europese Unie eenvoudiger om alsnog in te stemmen met de verdere aanleg van de Turkish Stream-pijpleiding.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.