Nu Turkije het Russische S-400-luchtverdedigingssysteem daadwerkelijk in gebruik neemt, beëindigen de VS de Turkse deelname aan het F-35-gevechtsvliegtuig. Verdere sancties van de VS tegen Turkije zijn echter onwaarschijnlijk.

De relatie tussen de beide NAVO-partners werd al maanden beproefd door een heftige strijd. Het gaat om Ankara’s besluit het Russische S-400-raketsysteem te kopen. Washington oefende grote druk uit op Turkije om de deal met Rusland af te blazen. Maar de Turkse regering liet zich er door de Amerikaanse dreigementen niet van afbrengen.

VS probeerden Turkije maandenlang van aankoop S-400 af te brengen

Minister van Buitenlandse Zaken Mevlüt Cavusoglu verklaarde op een gegeven moment dat ook een brief van de toenmalige Pentagon-chef Patrick Shanahan zijn regering er niet toe zou kunnen brengen van de aankoop van het Russische systeem af te zien. “We zeggen niet dat we de S-400 willen kopen, we hebben hem al gekocht”.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Turkse keuze voor S-400 heeft grote symbolische betekenis

De Turkse keuze kan niet alleen als een erkenning van de kwaliteit van de Russische defensietechnologie begrepen worden, maar ook als geringschatting van de NAVO en de NAVO-opstelling tegenover Rusland. Naast de strategische en technische zorgen, is deze symbolische boodschap dan ook een zeer punt voor Washington.

Resolutie Amerikaanse Congres over S-400

In deze zaak had de regering Trump dan ook de steun van het Congres, wat lang niet altijd het geval is. Het Huis van Afgevaardigden vaardigde medio juni een resolutie uit die Turkije opriep af te zien van de S-400. De Turken namen echter aanstoot aan de toon: “Niemand stelt Turkije ultimatums”, reageerde de Turkse minister van Buitenlandse Zaken.

In een officiële verklaring luidde het: “De resolutie van het Huis van Afgevaardigden van het Amerikaanse Congres is een slag tegen het vertrouwen tussen onze beide landen. De ongefundeerde en onheuse aanvallen op het buitenlandbeleid van Turkije in dat document zijn onacceptabel. Ontoelaatbaar zijn ook de verklaringen over de bereidheid sancties in te voeren, alsmede dreigementen over het scheppen van barrières in de bilaterale betrekkingen.”

Turkije krijgt geen F-35-gevechtsvliegtuigen

Wat de sancties aangaat, had de Amerikaanse regering van tevoren al aangekondigd dat de verkoop van het F-35-stealth-gevechtsvliegtuig van Lockheed Martin aan Turkije niet door zou gaan als de S-400-aankoop doorging. De training van Turkse piloten en de levering van toestellen werden reeds opgeschort. Nu gaat de levering definitief niet door. Turkije zal dan uiteindelijk wel elders gevechtsvliegtuigen kopen. Er is reeds sprake van het aankopen van Soechoj-gevechtsvliegtuigen Su-35 of Su-57. Uiteindelijk krijgen de Turken in Rusland meer waar voor hun geld. Het pijnlijkst voor Turkije is nog dat de Amerikanen alle onderdelen die in Turkije voor de F-35 gefabriceerd worden niet meer af willen nemen, een economische strop. Economisch is er echter ook voor de Amerikanen verlies. De VS moeten hun vliegtuigen nu maar elders zien te slijten.

Dreigementen hebben averechts effect op Turkije

Anders dan bij Europese NAVO-lidstaten, hebben dreigementen op Turkije een averechts effect. De VS kunnen Turkije nu hard treffen met bredere economische sancties. Maar daarmee riskeren ze de strategische NAVO-partner in Klein-Azië verder van zich te vervreemden. Dat is niet in het belang van de VS en dat weten de Turken. Het Pentagon en het Witte Huis zullen zich er nu denkbaar voor inspannen om het Congres van de instelling van bredere sancties te weerhouden.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.