De sancties tegen Rusland  zijn een belangrijk initiatief van de Europese Unie, omdat de akkoorden van Minsk niet nageleefd worden. Europa moet economische druk uitoefenen, zodat Moskou in het conflict toegeeft. Zo luidt althans de officiële reden voor de economische oorlogvoering, zoals voorgesteld door de regering, de landelijke dagbladen en de NOS. Maar er klopt zo goed als niets van.

Het begint al met het inmiddels volledig verzwegen gegeven, dat de beide akkoorden van Minsk, die vrede in Oekraïne beogen, juist op Russisch initiatief tot stand kwamen. Ten tweede wordt steeds verzwegen wie de akkoorden schendt. Dat heeft tot gevolg dat Rusland, als voorwerp van de sancties, voor ieder schot dat het Oekraïense leger afvuurt gestraft wordt.

Verder waren het de Verenigde Staten die Brussel ertoe dwongen sancties tegen Rusland in te voeren, veel Europese landen stonden deze benadering vanaf het begin niet voor. In oktober 2014 verkondigde de Amerikaanse vice-president Joe Biden met het oog op de Europese landen, dat de Verenigde Staten in staat waren geweest hen te dwingen “financiële druk op Rusland uit te oefenen. Het is waar, dat ze dat niet wilden doen. Maar het was wederom de leidersrol van Amerika en de president van de Verenigde Staten, die er op stond en de EU moest zeggen dat haar houding niet gepast was.”

Het enige wat aan de officiële voorstelling een beetje klopt, is het feit dat de sancties een vorm van economische oorlogvoering zijn. Die richt zich evenwel niet in de eerste plaats tegen Rusland, maar in feite tegen de EU, Duitsland voorop.

Een voorbeeld uit de kolen- en staalindustrie maakt dat duidelijk. Voor het delven van een steenkolenvoorraad in Siberië wilden de Russen Duitse graafmachines kopen, maar vanwege de sancties kwam de koop niet tot stand. De  volgende dag stond de vertegenwoordiger van het Amerikaanse bedrijf Caterpillar bij de Russen op de stoep om een overeenkomst met de Russen te sluiten. Rusland wordt op deze wijze veel minder getroffen door de sancties dan de leden van de EU, in dit geval Duitsland, en Amerikaanse bedrijven nemen een deel van de handel over. Het akkoord van Minsk, de oorlog in Oekraïne en de bestraffing van Rusland – in dit opzicht blijkt het allemaal bijzaak te zijn; het gaat er vooral om dat Amerikaanse concerns goede zaken doen.

Toen Europese politici deze zomer de sancties tegen Rusland weer verlengden verwezen ze naar de akkoorden van Minsk, die nog niet volledig geïmplementeerd zijn. Maar de werkelijke beslissing over het al of niet verlengen van de sancties wordt niet in Europa genomen. Zo verklaarde de invloedrijke Amerikaanse senator John McCain zonder blikken of blozen dat het van de Verenigde Staten afhangt, wanneer de sancties van de EU tegen Rusland opgeheven worden.

Duizenden Europese firma’s drijven handel met Rusland. Zij zijn het, die in de eerste plaats voor het kwade spel van de VS betalen. Zo is de Duitse handel met Rusland sinds 2014 met 40 procent afgenomen. De verliezen bij de Duitse middenstand lopen in de miljarden. Daarnaast leiden de boeren onder de Russische embargo’s in reactie op de economische sancties van de EU.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


De handel tussen Rusland en de VS is daarentegen alleen in het jaar 2014, toen de EU onder Amerikaanse druk de sancties invoerde, met elf procent toegenomen. Deze ontwikkeling zet zich sindsdien voort. Dit bracht de Amerikaanse ambassadeur in Duitsland er vorig jaar toe om te beweren dat de Amerikaanse handel met Rusland ook zou zijn afgenomen. Wat simpelweg niet waar is.

De financieel grootste en strategisch belangrijkste economische samenwerking tussen Duitsland en Rusland is de Nordstream II-pijpleiding. Daarbij gaat het om een tweede gasleiding over de bodem van de Oostzee, waartoe de beide landen besloten nadat de Amerikanen de aanleg van de Southstream-pijpleiding door de Zwarte Zee en over de Balkan hadden gefrustreerd, hoewel alle overeenkomsten met de betrokken landen allang gesloten waren.

De Verenigde Staten hadden daartoe zelfs McCain op pad gestuurd, eigenlijk een Defensie-politicus, die hier echter aan het economische front op moest komen draven. En ook nu is het niet anders, McCain staat vooraan om de aanleg van de Nordstream II-pijpleiding te verhinderen.

Waar de Amerikanen het recht vandaan denken te halen om zich hiermee te bemoeien, is een vraag die Europese politici angstvallig verzwijgen. Het motief is evenwel duidelijk: De Verenigde Staten willen dat de Europeanen hùn gas kopen en niet het Russische. Eind maart heeft de eerste Amerikaanse tanker schaliegas uit de VS naar Noorwegen gebracht. Dat gas is weliswaar drie keer zo duur als het Russische, maar dan heb je wel politiek-correct gas.

Share.

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.

Comments are closed.