Sancties horen inmiddels tot het onmisbare instrumentarium van het Amerikaanse buitenlandbeleid. Ze moeten een onwelgevallige staat economisch schaden, zodat hij zich schikt naar Amerikaanse aanwijzingen. Sancties schaden echter niet alleen het land waartegen ze ingesteld worden. Een goed voorbeeld hiervan zijn de Amerikaanse sancties tegen Venezuela.

De Wall Street Journal meldde onlangs dat de olie-export van Venezuela naar de VS in februari van 484.000 barrel per dag naar 149.000 gedaald is. Tegelijkertijd heeft Venezuela zijn leveringen aan India en diverse Europese landen evenredig opgevoerd. De een zijn export is de ander zijn import.

Tekort aan zwavelhoudende olie

De Verenigde Staten, dat is de andere zijde van de medaille, moeten de olie die tot nog toe door Venezuela geleverd werd, van andere aanbieders betrekken. Eind januari gaf de directeur van de Valery Energy Group, Gary Simons al toe: “Er hebben zich grote gaten bij de productie voor de komende maanden gevormd, doordat we niets uit Venezuela krijgen.”

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Faillissement dreigt voor Amerikaanse raffinaderijen

Zoals het de Valery Energy Group vergaat, zo ook ook andere aardoliebedrijven, zoals Citgo Petroleum of Chevron. Deze bedrijven hebben zwavelhoudende olie nodig. Het Internationale Energieagentschap (IEA) stelde onlangs zelfs vast dat voor de raffinaderijen aan de Golf van Mexico en de Amerikaanse oostkust, die speciaal voor de verwerking van zwavelhoudende olie gebouwd zijn, onder deze omstandigheden faillissement dreigde.

Aangezien de politieke noch de economische leiding in de VS dat kon laten gebeuren, zocht men naar vervanging. En hier wordt de sanctiecarrousel van de Amerikanen lachwekkend. Saoedi-Arabië kan weliswaar zwavelhoudende olie leveren, maar Riaad heeft reeds te kennen gegeven de winning niet op te willen voeren om het gat vanwege de sancties tegen Venezuela op te vullen. Zodoende moet nu Rusland inspringen.

Miljarden aan Russische olie

Tegen dat land hebben de VS weliswaar ook sancties ingesteld, maar als de nood aan de man komt kan men beleid heroverwegen. “Onder de omstandigheden van grondstofgebrek treden de politieke problemen op de achtergrond”, aldus de directeur van de Russische Stichting voor Energieontwikkeling, Sergej Pikin. “De belangrijkste factor zijn de benodigde eigenschappen van de oliesoort, namelijk de dichtheid en het zwavelgehalte.”

Het resultaat: De VS kopen Russische olie in hoeveelheden die sinds de boom in de fracking-industrie van 2011 en 2012 niet meer gezien zijn. Het tijdschrift Forbes becijferde de uitgaven van de VS voor Russische olie onlangs op miljarden. “Bij een gemiddelde prijs van 50 dollar gaven de VS in 2017 zo’n zeven miljard dollar aan Russische olie uit.” Dat waren toen dus al iets meer dan tien miljoen barrel per dag.

Sancties tegen Iran

Deze handel is duur voor de VS, omdat de prijs voor de gewenste olie stijgt. Dat ligt niet alleen aan Rusland of Saoedi-Arabië, maar om de farce compleet te maken, aan de sancties van de VS tegen Iran. Alexej Gromov van het Russische Instituut voor Energie en Financiën: “De effecten van de sancties tegen Venezuela en Iran zijn voor de Amerikaanse raffinaderijen tamelijk goed merkbaar. Ze zijn nu genoodzaakt Russische olie met een significante prijstoeslag te kopen, omdat er op de markt een korte termijn-schaarste is.” Als de VS Iran niet van de markt hadden verdrongen, konden ze nu tegen een betere prijs aan olie komen. 

Cumulatief effect

Een normalisering op de markt voor zwavelhoudende aardolie zou nog enkele maanden in beslag kunnen nemen. Vooropgesteld dat de VS niet militair ingrijpen in Venezuela. Daardoor zou de Venezolaanse olie-export immers tijdelijk in kunnen storten. Energie-expert Gromov: “Uiteindelijk is een sterk cumulatief effect mogelijk – als bij het Iraanse probleem nog het Venezolaanse gevoegd wordt, ontstaat het risico van een sterke prijsstijging.” Een prijsstijging waarvan dan vooral Rusland profiteert.

Handel tussen Rusland en Europa

Dit voorbeeld roept de vraag op hoe zinvol sancties zijn. In het beste geval valt het effect mee. Zoals bijvoorbeeld tussen Duitsland en Rusland. In het afgelopen jaar is het handelsvolume tussen beide landen in vergelijking met 2017 weer met 8,4 procent toegenomen. “De Duitse economie heeft haar export naar Rusland verder vergroot – ondanks nog altijd zwakke conjunctuur, sancties en tegenmaatregelen. Dat stemt ook voor 2019 positief”, aldus de bestuursvoorzitter van de Außenhandelskammer Russland, Matthias Schepp. Dit geldt niet alleen voor Duitsland. De Russische douane maakte onlangs bekend dat de handelsomzet met de landen die sancties tegen Rusland hebben ingesteld duidelijk gestegen is.

Russische handel met Turkije en Iran

Daarnaast is het zo dat de Russische handel met andere landen die door de VS onder druk gezet worden toegenomen is. Zo nam de Russische handel met Turkije met 15% toe en de Russische import uit Iran met 36%. Aan kop gaat echter China. In het afgelopen jaar nam de handel tussen Rusland en China met 30% toe. 

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.