Zondag vindt in Frankrijk de tweede ronde van de Franse presidentsverkiezingen plaats. Peilingen wijzen er op dat Emmanuel Macron daarin Marine Le Pen zal verslaan, om de volgende president van de Franse Republiek te worden. Zoals we op Novini eerder reeds schreven, gaat het er echter niet alleen om wie de volgende president wordt, maar ook welke regering er na de parlementsverkiezingen in juni gevormd kan worden. Het is dan de vraag of de president of presidente daarbij te maken heeft met een regering van zijn of haar eigen politieke kleur of van een andere.

Gezien het ongebruikelijke verloop van de eerste ronde van de presidentsverkiezingen, waarin geen van de kandidaten van de traditionele twee grote partijen geselecteerd werden voor de tweede ronde, leek de vraag hoe de volgende Franse regering er uit zou zien, ons een interessante vraag om voor te leggen aan onze lezers door middel van een prijsvraag.

Het was niet alleen een echte uitdaging, zelfs de mensen waarvan we verwacht hadden dat ze vast iets in zouden sturen, hebben het kennelijk een te hachelijke onderneming gevonden. Dat geeft nog maar eens aan dat er behoefte bestaat aan meer kennis van de finesses van de Franse politiek. Gelukkig voorziet Uitgeverij De Blauwe Tijger in die behoefte met een politieke biografie van Frankrijk, verkrijgbaar via de webwinkel van de uitgeverij of via de bekende kanalen.

Aangezien niemand zich eraan gewaagd heeft te schetsen hoe een volgende Franse regering er uit zou kunnen zien, schets ik hieronder een aantal mogelijke scenario’s. Ingezonden stukken over dit of andere onderwerpen blijven overigens welkom.

Rechtse president, rechtse regering

Marine Le Pen wordt verkozen tot president van de Republiek. Dat geeft het Front National in combinatie met kleinere eurosceptische partijen als Debout La France een impuls, waardoor ze het extra goed doen in verkiezingen voor de Nationale Vergadering. Desalniettemin komen het Front National en zijn bondgenoten bij lange na niet aan een meerderheid in de Nationale Vergadering. Nicholas Dupont-Aignan van Debout La France, die door Le Pen als premier is aangewezen, kijkt dan ook naar Les Républicains om een regeringsmeerderheid te vormen.

In de daaruit resulterende regering krijgen centrumrechtse politici die zich in het verleden al uitspraken voor het doorbreken van het cordon sanitaire rond het Front National, zoals Jean-Frederic Poisson van de Parti Chrétien Démocrate, of die zich op de rechtervleugel van Les Républicains bevinden, zoals Thierry Mariani van de Droite Populaire-stroming binnen LR een rol.

Binnenlands zou dit een in cultureel en sociaal opzicht conservatieve regering zijn, in economisch opzicht protectionistisch en zo nodig interventionistisch. Internationaal zou Frankrijk een meer onafhankelijke rol innemen ten opzichte van de Verenigde Staten en proberen de banden met Rusland waar mogelijk weer aan te halen. Er zouden plannen gemaakt worden om naast de Euro de Frank weer te introduceren als parallelle munt en er zouden onderhandelingen gevoerd worden met de Europese Unie over aanpassing van onder andere Schengen en het vrije verkeer, maar ook van het monetaire beleid en de besluitvorming hierover. Die onderhandelingen zouden vanwege onwil van EU-zijde waarschijnlijk nergens toe leiden, waarop de regering zou kunnen besluiten eenzijdig bepaalde stappen te nemen, zoals het opzeggen van het Verdrag van Schengen. Als er in Italië een eurosceptische regering komt, zouden de Italiaanse en Franse regeringen hun acties in EU verband tactisch kunnen coördineren.

De vorming van een dergelijke regering lijkt niet erg waarschijnlijk, aangezien het daarvoor nodig is dat Les Républicains, terwijl het de meeste zetels inbrengt voor een regeringsmeerderheid, in verre mate meegaat in de eurosceptische plannen van Le Pen. Als de vorming van zo’n regering al ter sprake zou komen, is de kans groot dat men er in gesprekken daarover al niet uit zou komen en er vanaf zou zien. Als zo’n regering er wel zou komen, zou de kans groot zijn dat ze al relatief snel ten val kwam.

Rechtse president, liberale regering

Een andere mogelijkheid is dat Marine Le Pen weliswaar de presidentsverkiezingen wint, maar Les Républicains zonder meer duidelijk maken niet te voelen voor een regering onder leiding van Dupont-Aignan. Aangespoord door Le Pens overwinning in de presidentsverkiezingen, hebben het Front National en bondgenoten het weliswaar relatief goed gedaan in de verkiezingen voor de Nationale Vergadering. Maar het republikeinse front van alle gevestigde partijen heeft grosso modo goed gewerkt, waardoor men de nationalisten ook veel zetels heeft weten te ontzeggen. Les Républicains beschikken weliswaar niet over een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering, maar zijn wel de grootste partij en eisen zodoende het recht op de premier te leveren. Voor de vorming van een meerderheid wordt gekeken naar En Marche, waarin diverse kleine centrumpartijtjes zijn opgegaan en die qua aantal zetels weinig achterligt op LR.

Van de conservatieve elementen van het programma van François Fillon is weinig terug te zien in de plannen van de regering. Het zijn vooral de liberalen onder de politici van LR die een belangrijke rol krijgen in de regering. Daarnaast krijgen liberalen uit de aan de LR gelieerde Union des Démocrates en Independants (UDI) en liberale europarlementariërs als Sylvie Goulard een rol in de regering. Het beleid van de regering is zowel in cultureel en sociaal opzicht als in economisch opzicht gematigd liberaal, ten aanzien van de EU worden de plannen van Macron iets getemperd door LR, maar toch niet veel.

Links-liberale president, links-liberale regering

Emmanuel Macron wint de tweede ronde van de presidentsverkiezingen met een overgrote meerderheid en op de boeggolf van deze overwinning wordt zijn nieuwe partij En Marche niet alleen de grootste partij in de Nationale Vergadering, maar heeft ze ook een parlementaire meerderheid. Macron heeft in dit scenario de vrije hand om zijn plannen door te voeren. Waar François Hollande er voor terugdeinsde om zijn meest vergaande aanvallen op het traditionele gezin door te zetten, zal Macron nog een tandje bijzetten.

François Bayrou krijgt een zoethoudertje in de vorm van een onbeduidende post in de regering, in ruil waarvoor verwacht wordt dat hij zijn Mouvement Démocrate volledig laat opgaan in En Marche. Verder krijgen allerlei politieke oudgedienden van kleine centrumpartijtjes een rol in de regering. De UDI gaat op termijn volledig op in En Marche, een ontwikkeling waarop deelnemers daarvan reeds voorsorteren. Ook individuele links-liberale politici van LR stappen, evenals talrijke politici van de Parti Socialiste, over naar EM. De PS verkeert in zwaar weer, doordat ze in de verkiezingen is weggevaagd door EM en gereduceerd tot enkele tientallen zetels.

Dit scenario is goed mogelijk, een recente peiling wijst er op dat EM het potentieel heeft om een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering binnen te halen. Het hangt echter nog af van het verloop van de campagne, waarin zal moeten blijken of de partijstructuren van EM die momenteel worden opgebouwd, opgewassen zijn tegen die van gevestigde partijen als LR en PS. Ook hangt het er vanaf hoe de PS zich in de verkiezingsstrijd op zal stellen tegenover EM. Het is dus allerminst een gelopen race, maar de PS moet wel vechten voor haar bestaansrecht.

Links-liberale president, centrumrechtse regering

Emmanuel Macron wint de presidentsverkiezingen, maar het verkiezingsresultaat van En marche blijft achter bij de verwachtingen. LR doet het boven verwachting goed en kan samen met kleine bondgenoten als de UDI een regeringsmeerderheid vormen.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


In dit geval wordt het programma waarmee Fillon de presidentsverkiezingen in ging leidraad voor de nieuwe regering, zij het dat de scherpe kantjes wat afgevlakt worden. François Baroin heeft zijn naam gevestigd als leider van LR. En Marche is de belangrijkste oppositiepartij en bestendigd haar partijorganisatie, maar er vindt minder politieke herverkaveling plaats en er lopen geen politici van LR naar EM over.

Conclusie

Uiteraard is dit geen uitputtende opsomming van de mogelijke scenario’s. Het maakt echter wel duidelijk dat de kans op een rechtse regering zeer gering is. Zelfs wanneer Le Pen de presidentsverkiezingen zou winnen, is het nog nodig dat Les Républicains meewerken aan de vorming van een regering onder leiding van Dupont-Aignan, dat zal niet van harte gaan.

Waarschijnlijker lijkt het dat Macron de presidentsverkiezingen wint. In het kielzog daarvan zou ook zijn nieuwe partij En Marche het goed kunnen doen in de parlementsverkiezingen. Dat is echter niet zeker, temeer omdat zijn nog in opbouw zijnde partij het daarin op zal moeten nemen tegen de gevestigde partijapparaten, die ook lokaal een sterke basis hebben.

Share.

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.

Comments are closed.