De CDU heeft de verkiezingen in de Duitse deelstaat Saarland duidelijk gewonnen, het effect van de nieuwe federale partijleider Martin Schulz voor de Landdag-verkiezingen blijft achter bij de verwachtingen.

Met 29,6 procent heeft de SPD, ondanks stemmenwinst, een procentpunt verloren ten opzichte van de verkiezingen in 2012. Ook al zijn sinds januari (24%) enkele procentpunten teruggehaald in de peilingen, het ‘Schulz-effect‘ blijft achter bij de verwachtingen, in recente peilingen stonden de sociaaldemocraten immers bij 32 à 34 procent van de stemmen.

De CDU heeft het daarentegen nog beter gedaan dan in de peilingen; waar ze in de peilingen bij 35 à 37 procent stond, behaalde ze zondag 40,7 procent. Het achterblijvende resultaat voor de SPD en het boven verwachting goede resultaat voor de CDU, laten zich verklaren uit de opkomst die zo’n acht procentpunten hoger lag dan in 2012.

Het heeft er alle schijn van dat het perspectief van een linkse regering juist kiezers heeft gemobiliseerd voor de CDU. Tijdens de campagne werd door SPD-politici namelijk gespeculeerd over de mogelijkheid van een linkse coalitie van SPD en Die Linke, eventueel met de Groenen.

Rekenkundig leek zo’n coalitie enige tijd mogelijk. De liberale FDP, die in 2012 niet terugkeerde in de landdag probeerde kiezers te werven door op deze mogelijkheid te wijzen. Als men wilde voorkomen dat de SPD de mogelijkheid zou hebben te kiezen tussen een coalitie met de CDU of met Die Linke en eventueel de Groenen, dan zou de SPD vrijwel zeker voor die laatste optie kiezen. Daarom was het volgens FDP-leider Oliver Luksic cruciaal dat centrumrechtse kiezers zijn FDP weer in de landdag zouden helpen, om de CDU een alternatief te geven.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


In de peilingen was echter al duidelijk dat de liberalen de kiesdrempel van vijf procent waarschijnlijk niet zouden halen, en zodoende hebben kiezers die een linkse regering wilden voorkomen vooral op de CDU van deelstaatpremier Annegret Kramp-Karrenbauer gestemd. Sowieso heeft de CDU duidelijk meer kiezers op de been gebracht dan in 2012.

Die Linke van Oskar Lafontaine haalden zoals verwacht een kleine dertien procent van de stemmen. De Groenen bleven net onder de kiesdrempel en de FDP kwam opnieuw niet in de landdag. De nationaal-conservatieve AfD slaagde er met 6,2% van de stemmen wel in over de kiesdrempel te komen. Een jaar geleden haalde de AfD wel hogere scores in de peilingen, maar interne strubbelingen hebben de nieuwkomers denkbaar parten gespeeld.

In tegenstelling tot 2012, toen de SPD won en de Piraten in de landdag kwamen, is er nu geen linkse meerderheid in de landdag. CDU en AfD krijgen respectievelijk 24 en 3 van de 51 zetels. Het is echter uitgesloten dat de CDU met de AfD gaat regeren. Voortzetting van de grote coalitie van CDU en SPD lijkt het onvermijdelijke gevolg van deze verkiezingsuitslag. Voor de AfD biedt dit de gelegenheid om het politieke handwerk onder de knie te krijgen en de extra zichtbaarheid van de aanwezigheid in de landdag te gebruiken om haar positie verder uit te bouwen in de regio.

Dit jaar staan er ook nog verkiezingen voor de landdagen van Sleeswijk-Holstein en Noord-Rijnland-Westfalen op de rol, op respectievelijk 7 en 14 mei. De SPD had gehoopt afgelopen zondag in het Saarland een klapper te kunnen maken en zo extra momentum te krijgen naar die verkiezingen en de verkiezing van de Bondsdag in september. Ook voor de Groenen zet het feit dat men in het Saarland onder de kiesdrempel is gebleven een domper op de verdere campagne. In Sleeswijk-Holstein staan zowel SPD als Groenen, die daar samen regeren, er evenwel nog goed voor in de peilingen. In Noord-Rijnland-Westfalen, waar ook geregeerd wordt door SPD en Groenen, blijft de SPD in de peilingen ondanks verlies duidelijk de grootste partij, maar hebben de Groenen een neerwaartse trend richting kiesdrempel ingezet. Na de verkiezingen voor de landdagen van Sleeswijk-Holstein en Noord-Rijnland-Westfalen, zullen de Piraten verdwenen zijn uit alle parlementen. Sommige politici van die partij staan inmiddels overigens op lijsten van diverse linkse partijen.

Share.

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.

Comments are closed.