De gifgasaanval in de Syrische stad Douma is mogelijk in scene gezet. Dat blijkt uit een OPCW-rapport dat in de doofpot belandde. De Britse onderzoeksgroep WGSPM vermoedt betrokkenheid van de Witte Helmen.

Op 14 april 2018 voerden de VS, Frankrijk en Groot-Brittannië een raketaanval uit op Syrië. Dit als vergelding voor een vermeende gifgasaanval op het terroristenbolwerk Douma waar zij de Syrische regering voor verantwoordelijk hielden. Vlak voor de aanval waarschuwde de Russische ambassadeur in Libanon dat het Russische leger zou terugschieten.

Wat had kunnen uitlopen op een derde wereldoorlog, liep met een sisser af. Er werden geen Russische doelen geraakt en voor Syrië bleef de schade van de aanval beperkt, mede doordat veel inkomende raketten werden onderschept door de Syrische luchtafweer van sovjet-makelij.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Onduidelijkheid

Nog steeds bestaat echter onduidelijkheid over wat er precies is gebeurd op 7 april 2018 in Douma. Een helikopter van het Syrische leger zou twee cilinders met chloor hebben gegooid op de door Leger van Islam bezette stad. Maar inspecteurs van de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) houden dit voor vrijwel onmogelijk, zo blijkt uit een gelekt rapport van de OPCW. De cilinders werden door de OPCW-inspecteurs aangetroffen op een dakterras en onder een gat in een dak op een bed in een slaapkamer. Uit de schade aan de twee cilinders en uit andere gegevens maken de inspecteurs op dat de cilinders met de hand moeten zijn geplaatst. Zo bleek het gat in het dak kleiner te zijn dan de cilinder die onder het gat op het bed werd aangetroffen.

Cilinder op bed

Cilinder op dakterras

Deelrapport

Opmerkelijk: de bevindingen van de OPCW-onderzoekers over de cilinders zijn niet opgenomen in het eindrapport dat de OPCW op 1 maart 2019 uitbracht over de vermeende gifgasaanval in Douma. Ze zijn op 13 mei gepubliceerd op de website van Working Group on Syria, Propaganda and Media (WGSPM). Dit is een werkgroep van voornamelijk Britse academici, onder wie David Miller, Piers Robinson en Paul McKeigue. Onbekend is waarom de OPCW dit deel van het onderzoek heeft weggelaten uit haar rapport. Het is gelekt naar de Britse werkgroep, die zegt in contact te staan met stafmedewerkers van de OPCW. Novini heeft de OPCW gevraagd of het gelekte deelrapport over de cilinders echt is, en zo ja, waarom het is achtergehouden. Op die vragen hebben wij echter geen antwoord ontvangen. WGSPM zegt wel contact te hebben gehad met de persvoorlichting van OPCW, en dat OPCW de echtheid van het rapport niet bestrijdt.

Eindrapport

De officiële conclusie van de OPCW, zoals te lezen in het OPCW-eindrapport,  is dat er ‘voldoende grond’ is om aan te nemen dat er ‘giftig chemisch materiaal’ is gebruikt ‘als wapen’. Dit omdat de onderzoekers sporen van chloor hadden aangetroffen, waarschijnlijk dichloor, op locaties in de buurt van de cilinders. De OPCW wijst in het rapport geen schuldige aan en heeft niet kunnen vaststellen of het aangetroffen chloor op de twee locaties afkomstig was uit de beide cilinders.

In scene gezet

De Britse WGSPM, die het ‘doofpot-rapport’ van OPCW publiceerde, is er nu van overtuigd dat de veronderstelde gifaanval in Douma in scene is gezet. Niet alleen vanwege de bevindingen van de OPCW over de cilinders; ook vanwege de beelden van kinderen in een ziekenhuis, die door vertegenwoordigers van de Witte Helmen aan de wereld werden gepresenteerd als bewijs voor een gifgasaanval. Volgens WGSPM zijn deze beelden geënsceneerd, en is er intussen niemand die daar nog serieus aan twijfelt.

‘Gifgasslachtoffertjes’ na hun behandeling door Witte Helmen in ziekenhuis

Stofwolken

De Britse Midden-Oosten-correspondent Robert Fisk interviewde op 16 april 2018 een arts van het ziekenhuis. Deze verklaarde dat de video van de Witte Helmen weliswaar echt was, en dat de gefilmde patiënten kampten met ademhalingsproblemen, maar dat die niet het gevolg waren van een gifgasaanval, maar van stofwolken die veroorzaakt waren door bombardementen die eerder op de dag plaats hadden gehad. Terwijl de patiënten werden binnengebracht was er een Witte Helm die ‘gas’ riep, waarop er paniek ontstond en mensen elkaar begonnen te overgieten met water.

Persconferentie

De lezing van de door Fisk geïnterviewde arts werd later ruwweg bevestigd door getuigen die op 28 april 2018 hun verhaal deden in een door Rusland belegde persconferentie van de OPCW in Den Haag. Geen van de getuigen, waaronder diverse mensen die te zien waren in de video van de Witte Helmen, zegt iets te hebben gemerkt van een gifgasaanval.

Doden

Niettemin getuigen diverse foto’s en video’s van doden in het appartementencomplex waar één van de cilinders werd aangetroffen. Deze beelden werden op 8 en 9 april op sociale media geplaatst. In totaal zijn daarop 35 lichamen te zien. De OPCW heeft geen autopsie gepleegd. De doden waren al begraven voordat de inspecteurs in Douma arriveerden.

De onderzoekers van WGSPM nemen weliswaar aan dat deze mensen het slachtoffer zijn van gifgas, maar niet als gevolg van gifgas ontsnapt aan de cilinder op het dakterras van het appartementencomplex. De werkgroep stelt dat deze mensen gegijzeld zijn en daarna vermoord, met het doel een gifgasaanval van het Syrische leger te ensceneren – en ook dat personen die gekleed waren als Witte Helmen hierbij een sleutelrol hebben gespeeld.

“Bij een echte aanval met chloor of een andere prikkelende substantie zouden de slachtoffers proberen te ontsnappen en dan zou het aantal dodelijke gevallen ruimschoots worden overtroffen door het aantal niet-dodelijke gevallen die voor langere tijd in het ziekenhuis worden opgenomen”, zo schrijft WGSPM. “De beelden van de slachtoffers laten zien dat ze overduidelijk waren blootgesteld aan zenuwgas maar niet in staat zijn geweest te ontsnappen.” Uit de beelden zou verder blijken dat de slachtoffers ondersteboven hebben gehangen tijdens de blootstelling aan het gifgas en dat hun ogen bedekt moeten zijn geweest met een zwembril of iets vergelijkbaars.

Eén van de onderzoekers van WGSPM, Piers Robinson, verklaart desgevraagd dat onbekend is wie de 35 doden zijn die in het appartementencomplex werden aangetroffen. Ze zouden niet herkend zijn door buurtgenoten.

Witte Helmen

De Witte Helmen zijn jarenlang gefinancierd door het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. De achterliggende stichting, Mayday Rescue, is gevestigd in Amsterdam. De steun van het ministerie werd het afgelopen jaar gestaakt na de publicatie van een kritisch rapport van het ministerie over de zelfverklaarde hulporganisatie.

Het Britse onderzoekscollectief Bellingcat heeft nog niet gereageerd op de verschijning van het ‘doofpot-rapport’ van OPCW. Onderzoek van Bellingcat over de vermeende gifgasaanval in Douma is breed uitgemeten in de Nederlandse pers, en werd gefinancierd door de Nederlandse NGO Pax for Peace, die op zijn beurt gefinancierd wordt door onder meer de Nederlandse en Amerikaanse ministeries van Buitenlandse Zaken en Open Society Foundations van miljardair George Soros. Bellingcat gaat er tot op heden van uit dat het ‘zeer waarschijnlijk’ is dat de 35 doden het gevolg zijn van een gifgascilinder die door de Syrische luchtmacht vanuit een helikopter is uitgeworpen.

In de Nederlandse media is tot nu toe geen enkele aandacht besteed aan het gelekte OPCW-rapport.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Eric van de Beek

Eric van de Beek studeerde journalistiek aan de hogeschool Windesheim en filosofie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij werkte als journalist onder andere voor het weekblad Elsevier.