De suggestie van de Amerikaanse president Donald Trump dat de VS Groenland zouden kunnen kopen baarde veel opzien in de media wereldwijd. Intussen merkt ook IJsland toenemende Amerikaanse belangstelling voor het strategisch gelegen eiland in het Noordpoolgebied.

De Amerikaanse belangstelling voor het Noordpoolgebied neemt merkbaar toe. Dat berichten IJslandse media. Het bezoek van de Amerikaanse vice-president Mike Pence aan IJsland eerder deze maand ging vergezeld van verscheidene militaire vliegtuigen en opzichtige beveiliging. In februari bezocht de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo IJsland ook al.

Grote Amerikaanse investeringen in militaire infrastructuur IJsland

Dit voorjaar berichtten IJslandse media reeds dat het Amerikaanse ministerie van Defensie voornemens is tot 2020 57 miljoen dollar te investeren in de aanleg van militaire infrastructuur en installaties in IJsland.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


De voormalige IJslandse ambassadeur naar de VS Albert Jónsson stelt tegenover het dagblad Morgunblaðið dat vertegenwoordigers van de Amerikaanse regering openlijk stellen dat hun belangstelling voor IJsland en het Noordpoolgebied onderdeel is van hun mondiale competitie met China.

Reactie op toenemende Chinese activiteit in Noordpoolgebied

“Het begon allemaal met het bezoek van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo aan IJsland in februari”, aldus de oud-ambassadeur. “Een week voorafgaand aan het bezoek, hadden hooggeplaatste vertegenwoordigers van de Amerikaanse minister een teleconferentie met verslaggevers. Een van de vragen die gesteld werd, was of de Amerikaanse regering zich zorgen maakte over de toenemende Chinese activiteit in het Noordpoolgebied. Ze kregen als antwoord dat het geval wilde dat Pompeo naar Reykjavik zou komen vanwege de Chinese activiteit.”

“Een paar maanden later, kwam de Amerikaanse vice-president Mike Pence naar IJsland”, zo vervolgt Jónsson. “Toen hij de villa Höfði [vergelijkbaar met het Catshuis in Den Haag, red.]weer verliet, sprak hij zo duidelijk en openlijk hierover als maar kan.” Volgens de oud-ambassadeur sprak Pence bovendien over de toegenomen Russische activiteit in het Noordpoolgebied.

Pence bedankt IJsland voor niet deelnemen aan Nieuwe Zijderoutes

Toen de Amerikaanse vice-president de villa Höfði verliet, verraste hij de IJslandse hoogwaardigheidsbekleders door ze, ten overstaan van verslaggevers, openlijk te bedanken voor het niet deelnemen aan de Nieuwe Zijderoute-projecten van de Chinese regering.

Oude en Nieuwe Zijderoutes. Geopolitiek als drijvende kracht in de geschiedenis

De IJslandse regering heeft hier echter helemaal nog niet over besloten. Jin Zhijian, de Chinese ambassadeur naar IJsland reageerde dan ook met een brief naar het dagblad Morgunblaðið op de uitspraken van Pence: “Er is nog geen besluit genomen. [..] Ik noem dit nepnieuws.”

Exploitatie bodemschatten Noordpoolgebied

Rusland en China werken samen aan projecten voor het waar mogelijk exploiteren van de vele bodemschatten in het hoge noorden van Rusland en Siberië. China heeft ook belangstelling voor bodemschatten elders in het Noordpoolgebied.

Zo koos de Groenlandse regering ervoor om met Chinese firma’s in zee te gaan voor de exploitatie van haar bodemschatten. Groenland heeft zelf niet de kennis of de middelen om dit te doen en heeft dus buitenlandse assistentie en investeringen daarvoor nodig. Tegelijk streeft de Groenlandse regering naar onafhankelijkheid van Denemarken. Aangezien de steun vanuit Kopenhagen daardoor weg zou vallen, heeft Groenland voor onafhankelijkheid grotere inkomsten nodig. Door onafhankelijkheid zou Groenland echter ook geen NAVO-territorium meer zijn, dit terwijl er een cruciale Amerikaanse luchtmachtbasis ligt. De Groenlandse regering zal dan ook mede met de Chinezen in zee zijn gegaan om zo een geopolitiek tegenwicht aan boord te halen, in het geval de Amerikanen een stokje zouden willen steken voor de afscheiding van Denemarken.

Arctische Zijderoute

China en Rusland zijn niet alleen geïnteresseerd in de bodemschatten van het Noordpoolgebied, maar willen ook een zogeheten Arctische Zijderoute tot stand brengen. Deze moet de Noordoostelijke Doorvaart, die inmiddels ijsvrij gehouden kan worden, benutten als een veel kortere scheepvaartroute tussen China en West-Europa.

De Amerikanen lijken tegenover de Chinese investeringskracht vooral militair vertoon te stellen. Dit uit zich nu bijvoorbeeld in de plannen voor grootschalige investeringen in militaire infrastructuur op IJsland.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.