Dat premier Viktor Orbán en de partijen Fidesz en KDNP opnieuw de parlementsverkiezingen zouden winnen was duidelijk. Westerse commentatoren klampten zich aan de strohalm vast, dat door een hoge opkomst de twee derde meerderheid voor Orbáns regering op de tocht zou staan. Ze bleken er weer eens naast te zitten. De verkiezingsuitslag roept echter wel fundamentele vragen op.

Het is opnieuw een verkiezingsoverwinning voor Orban. Ten opzichte van de vorige parlementsverkiezingen in 2014 wint Fidesz-KDNP enkele procentpunten en twee zetels, waarmee de twee derde meerderheid van de regering geconsolideerd worden. Het sterke resultaat voor Orbán en de zijnen is mede veroorzaakt door de zwakke opstelling van de linkse en liberale oppositie, die ook nog eens sterk verdeeld is en anders dan in 2014 niet met een gezamenlijke lijst kwam. Daarnaast is er ook winst voor het nationalistische Jobbik.

De verkiezingsuitslag maakt het de Hongaarse regering mogelijk door te gaan op de ingeslagen weg. Dat is een koers waarin Hongarije loyaal lid is van EU en NAVO, maar tegelijk op voor haar aangelegen punten andere accenten zet. Het nam een andere grondwet aan, handelde doortastend in de acute migratiecrisis van 2015, het neemt het op voor Hongaarse minderheden in andere EU-lidstaten en in Oekraïne, het houdt de Poolse regering zo nodig uit de wind en probeert de relatie met Rusland naar omstandigheden goed te houden, hoewel het wel de westerse sancties steunt.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


De Hongaarse regering vaart met andere woorden een uiterst kwetsbare koers en het is de vraag hoelang dat goed blijft gaan. Er hoeft maar een factor te veranderen, of deze koers komt in gevaar. Dat Fidesz en KDNP nog altijd lid zijn van de Europese Volkspartij – hoewel hun politieke profiel toch beduidend conservatiever en nationaler is dan dat van de EVP – verschaft Boedapest in Europees verband enige luwte om in te opereren. Maar die kruik gaat slechts zo lang te water tot ze barst. Op termijn zal Hongarije niet meer met de vertrouwde EVP- spelers Donald Tusk, Jean-Claude Juncker en Joseph Daul te maken hebben. Bovendien maken zich in de EVP reeds stemmen luid voor een afscheid van de Hongaren.

Een andere belangrijke factor die Boedapest uit de wind houdt, is Warschau. Althans onder de huidige regering. Voorlopig staat de regerende conservatieve partij ‘Recht en Gerechtigheid’ (PiS) er goed voor in de peilingen. Maar PiS’ positie is minder sterk dan die van Fidesz. Als er in Polen na verkiezingen een andere regering zou komen, komt ook Orbán in de problemen.

Uiteindelijk moet ook de positie van Fidesz-KDNP niet overschat worden. Men heeft momenteel weliswaar opnieuw een twee derde meerderheid in het parlement, wat het mogelijk maakt om ook in de komende jaren het nodige te bereiken. Maar per slot van rekening is zo’n 49 procent van de stemmen toch een absolute minderheid. Zelfs als de regeringspartijen opnieuw de in 2010 behaalde 52 procent van de stemmen zouden realiseren, blijft de vraag staan hoelang Boedapest de grenzen van de Euro-Atlantische samenwerking op kan blijven zoeken. Vooral Orbáns retoriek is mooi en doet het hart van eurosceptici en (nationaal-)conservatieven elders in Europa sneller kloppen. Maar de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de praktijk vaak magerder is dan de retoriek, omdat men toch de slaande hand van Brussel en Washington vreest. Zo kan bijvoorbeeld, ondanks de dure billboard-campagnes tegen Soros, zijn universiteit in Boedapest (waar de Midden-Europese links-liberale politici en opiniemakers van de toekomst studeren) uiteindelijk zonder problemen voort blijven bestaan.

De druk om ‘asielzoekers’ en Soros-ngo’s te accepteren, om mee te doen in de hetze tegen Rusland et cetera, kortom de druk om net zo te worden als West-Europa, zal blijven aanhouden. En factoren die Boedapest nu enige – zij het zeer beperkte – manoeuvreerruimte binnen EU en NAVO verschaffen, zullen wegvallen. Als Orbán zijn land echt een andere toekomst wil geven dan die van Amerikaanse vazalstaat, zal hij uiteindelijk dus keuzes moeten maken. Dat betekent als het er op aan komt een vertrek uit EU en NAVO. Als Hongarije daar al toe zou komen, welke landen zouden het daarin volgen? Het rabiaat russofobe Polen alvast niet.

Het waarschijnlijker alternatief is dat Hongarije lid blijft van de EU en de NAVO, dat de Visegrad-groep niets meer dan een vergader-format blijft, dat Boedapest op wezenlijke punten toegeeft c.q. toe blijft geven aan de druk uit Brussel en Washington, en Hongarije met enige vertraging een model-EU-lidstaat en Amerikaanse vazal wordt.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.