Op 18 maart vinden er in Rusland presidentsverkiezingen plaats. Dat Vladimir Poetin herkozen wordt, is duidelijk, hij geniet grote populariteit onder de bevolking en de tegenkandidaten overtuigen niet.

De eerste twee kandidaten die door de kiescommissie geregistreerd werden, zijn ook de belangrijkste uitdagers van Poetin, Pavel Groedinin en Vladimir Zjirinovski.

Zjirinovski is partijleider van de rechtse, nationalistische LDPR en neemt al sinds 1991 met wisselend succes aan de presidentsverkiezingen deel. Zijn beste resultaat behaalde hij in 2008 met 9,5 procent van de stemmen tegen Dmitri Medvedev van Poetins partij Verenigd Rusland (Poetin zelf deed toen niet mee aan de verkiezingen; hij werd in 2009 premier). In 2012 haalde Zjirinovski zes procent en nu staat hij in de peilingen ook daaromtrent. Zijn partij doet het in de parlementsverkiezingen beter en daaruit spreekt dat er meer Russen zijn die zijn opvattingen delen dan hem als een geschikte president zien. Aan het begin van de Oekraïense crisis stelde hij bijvoorbeeld voor Oekraïne op te delen. Polen, Hongarije en Roemenië zouden zich dan ontfermen over hun historische territorium dat nu tot Oekraïne behoort, terwijl Rusland hetzelfde zou doen met ‘Nieuw-Rusland’. Hoewel de meeste Russen sympathiseren met Zjirinovski’s redenatie, zien ze ook wel dat dit geen realistische manier van handelen voor een president was geweest. De andere landen zouden niet meegewerkt hebben en Rusland zou in een openlijk gewapend conflict met het Westen verzeild zijn geraakt.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Lang werd gedacht dat Gennadi Zjoeganov, die iets van Zjirinovski’s sentiment ten aanzien van Nieuw-Rusland deelt en al sinds 1993 de Communistische Partij KPRF leidt, opnieuw presidentskandidaat zou zijn. In 2012 eindigde hij met 17 procent achter Poetin. De KPRF koos er na veel vijven en zessen echter voor de kandidatuur van Pavel Groedinin, een succesvol landbouwondernemer, te steunen. Groedinin was eerder reeds geselecteerd door Links Front, een coalitie van extraparlementaire partijtjes. Hoewel de keuze voor Groedinin als frisse kandidaat bij sommigen sympathie wekt, werkt het in het nadeel van Groedinin dat hij alleen lokale politieke ervaring heeft, terwijl Rusland juist met grote internationale uitdagingen te maken heeft. Zijn inzet op verzoening met Kiev komt in dit verband vooral naïef over.

Verder zijn er dan nog de ultranationalist Sergej Baboerin en een aantal liberale kandidaten. In westerse media is veel te doen over de uitsluiting van deelname van Aleksej Navalny, waarbij dikwijls gesuggereerd wordt dat hij de belangrijkste uitdager van Poetin zou zijn. In werkelijkheid kwam hij in de peilingen nooit verder dan een paar procent. Verder wordt Navalny in het westen voorgesteld als een corruptiebestrijder, maar heeft hij in Rusland zijn geloofwaardigheid op dit punt allang verloren. Hij is op basis van de kieswet uitgesloten omdat hij veroordeeld is voor het organiseren van illegale demonstraties en het verduisteren van publieke middelen als adviseur van een liberale gouverneur. Het is overigens sowieso niet de modelliberaal die westerse media graag in hem zien, zo werd hij in 2007 uit de links-liberale partij Jabloko gezet vanwege zijn etnisch-nationalistische opvattingen en activiteiten en verwees hij naar Georgiërs als “ongedierte”.

Een andere mediagenieke liberale kandidaat is Ksenia Sobtsjak, een liberal chick die het vooral van haar bekendheid als tv-presentatrice moet hebben. De bulk van de Russische kiezers kan haar kandidatuur echter niet serieus nemen. Verder zijn er dan nog Jabloko-leider Grigory Javlinski  en de rechts-liberaal Boris Titov. Beider kansen zijn gering, mede omdat ze de gewone man vooral herinneren aan de economisch roerige jaren negentig.

Tussen dit scala aan kandidaten, van communisten tot liberalen en ultranationalisten, van onbehouwen populisten tot naïeve groentjes, komt Poetin – politiek ervaren als geen ander – als het rechte midden voor. Het is de staatsman die Rusland na het Jeltsintijdperk weer op de rails heeft gezet en Rusland opnieuw tot een belangrijke speler op het wereldtoneel heeft gemaakt door de interventie in Syrië; iemand die de Donbass niet in de steek laat maar tegelijk het conflict niet onnodig escaleert; die zich door de westerse sancties niet op de knieën laat dwingen, maar nieuwe banden smeedt op economisch en militair gebied. In Poetins track record vindt de Russische kiezer bovendien aansprekende elementen uit de programma’s van Groedinin, Zjirinovski en Titov terug, samengebracht in een specifiek Russische melange van gematigd conservatisme. Make Russia Great Again. Maar kalm aan, dan breekt het lijntje niet.

Share.

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.