De fractie van de Europese Conservatieven en Hervormers (ECR) in het Europees Parlement wist na de verkiezingen in 2014 uit te groeien tot 74 zetels en werd daarmee de op twee na grootste fractie. Het ziet er echter naar uit dat deze fractie na de verkiezingen in 2019 in de marge zal verdwijnen. Daar zijn verschillende oorzaken voor.

Brexit

Hoewel het waarschijnlijk een softere Brexit zal worden dan de eurosceptici in het Verenigd Koninkrijk zich zouden wensen, ziet het er vooralsnog niet naar uit dat de Brexit geheel afgeblazen zal worden. Dat zal een forse aderlating voor de ECR-fractie zijn, die momenteel 20 Britse Conservatieve leden telt en 1 Ulster Unionist. In de huidige samenstelling betekent dat voor de ECR een terugval naar 53 zetels.

Het vertrek van de Britten is echter ook op een andere manier van grote invloed. Er zijn in de ECR-fractie ruwweg twee stromingen, enerzijds een meer liberale en anderzijds een meer nationaal-conservatieve. De Britse Conservatieven behoren tot de meer liberale richting, maar om een fractie van betekenis te kunnen vormen hebben ze nationaal-conservatieve partijen als de Poolse regeringspartij Recht en Gerechtigheid, de Deense Volkspartij en de Ware Finnen binnengehaald. Daarnaast zijn er ook nog partijen die een tussenpositie innemen.

De aanwezigheid van de Britse Conservatieven is echter een belangrijke samenbindende factor voor de diverse delegaties die deelnemen aan de ECR. Met het vertrek van de Britten verandert deze situatie volkomen. De Polen, die nu 19 man sterk zijn, zullen dominant zijn binnen de romp-ECR. En de fractie zal voor moeilijke keuzes komen te staan. Zo zal de eurosceptische EFDD-fractie zonder UKIP niet voortbestaan, waarmee de ECR voor de keuze gesteld zal worden om partijen uit die fractie die een heenkomen zoeken al of niet onderdak te bieden. Dit biedt een kans om de schade van de terugval in het aantal zetels enigszins te beperken, maar zal ook tot verdeeldheid leiden over het al of niet opnemen van bijvoorbeeld de Zweden Democraten.

Ook is het de vraag of een partij als de N-VA (nu 4 zetels) zich nog thuis zal voelen in een ECR-fractie zonder de Britten en gedomineerd door de Polen.

Dissidenten keren niet terug

Daarnaast kent de ECR-fractie veel leden die zich van hun partij hebben afgescheiden. Een Griek, een Kroaat, twee Italianen, een Cyprioot en een Roemeense. Van de meesten is het zeer onwaarschijnlijk dat ze terug kunnen keren, omdat ze in hun lidstaat niet gesteund worden door een noemenswaardige partij. Verder is er nog de Ier Brian Crowley, die zich tegen zijn Fianna Fail-partij in bij de ECR-fractie heeft aangesloten. Ook daarvan is het onzeker of hij in 2019 het zelfde kunstje nog een keer zal kunnen flikken. Daarmee keldert de ECR verder naar 46 à 48 zetels.

Dan zijn er nog de zes Duitsers in de ECR-fractie. Eén van de redenen dat de ECR de op twee na grootste fractie kon worden, was gelegen in het binnenhalen van de Alternative für Deutschland (AfD), die 7 zetels had behaald in de verkiezingen. Twee AfD’ers werden uit de fractie gezet, waarna er 5 ex-AfD-politici in de ECR achterbleven. Zij hebben samen een nieuwe partij gevormd, de Liberal-Konservative Reformer (LKR). Die partij heeft sindsdien echter geen noemenswaardige resultaten behaald in Duitse regionale of federale verkiezingen en zal er dus naar alle waarschijnlijkheid ook niet in slagen zelfs maar één lid verkozen te krijgen in het Europees Parlement. Het zesde Duitse ECR-lid is Arne Gericke. Gericke werd in 2014 voor de Familienpartei in het EP gekozen, maar is na ruzie met zijn partij overgestapt naar de Freie Wähler. De Freie Wähler hadden in 2014 eveneens 1 zetel gehaald en sloten zich bij de liberale ALDE-fractie aan. Dat de Freie Wähler in 2019 ineens twee zetels zouden halen is echter onaannemelijk. Daarmee komt de fractie op 40 à 42 leden, of 36 à 38 als de N-VA besluit haar biezen te pakken.

Verder zijn er natuurlijk nog de gebruikelijke electorale fluctuaties. Een zeteltje meer voor de Tsjechen of minder voor de Finnen zal echter het verschil niet maken. Duidelijk is dat de ECR-fractie fors terug zal vallen in invloed en daarmee in impact.

Macron

Vanuit Frankrijk zal La République en Marche, de partij van president Emmanuel Macron, haar entree maken in het Europees Parlement. Hoewel er nog niets formeel is, ligt het in de lijn der verwachting dat En Marche zich bij de liberale ALDE-fractie aan zal sluiten en als grootste nationale delegatie een fors stempel zal drukken op de koers van die fractie, waarbij mogelijk ook leden van de centrumlinkse S&D-fractie verleid zullen worden zich bij ALDE aan te sluiten.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Zodoende is het al vrijwel uitgesloten dat de ECR de derde fractie in grootte kan blijven. Behoudens verrassende ontwikkelingen riskeert de ECR echter niet alleen door ALDE, maar ook door de Communisten en de Groenen voorbij gestreefd te worden.

Eurosceptische hergroepering

De ECR gaat kortom een weinig florissante toekomst tegemoet. Dat biedt echter kansen voor de ‘Europa van Naties en Vrijheid’-fractie (ENF) om door te groeien. De ENF kan waarschijnlijk de Tsjechische nieuwkomer SPD aan zijn rangen toevoegen en mogelijk restanten van de EFDD-fractie, die zonder de Britten en de Italiaanse Vijfsterrenbeweging niet voort zal kunnen blijven bestaan. Als de ENF dat goed weet te spelen, kan ze uitgroeien tot de op de drie na grootste fractie. Waarbij ook de fractiekeuze van nieuwkomers als Debout la France en Forum voor Democratie van betekenis kan zijn. In hun visie op de Europese Unie zullen deze partijen meer aansluiting vinden bij de leden van de ENF dan bij die van de ECR.

Lees ook: ‘Eurorealisme’ is niet realistisch maar capitulatie op termijn

Share.

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.

Comments are closed.