Bij de presentatie van haar kandidatenlijst dinsdag heeft Lega Nord de euro “een mislukt experiment” genoemd, bovendien hebben twee economen die uit de euro willen prominente plaatsen op de lijst gekregen. De Lega onderstreept hiermee nog eens haar eurosceptische papieren, wat bij sommigen aanleiding geeft te spreken van verdeeldheid in het rechtse kamp. In werkelijkheid is het echter juist goed voor rechts dat Lega zich hierop profileert.

Het centrumrechtse Forza Italia, de eurosceptische anti-immmigratiepartij Lega Nord, de nationaal-conservatieve Fratelli d’Italia en diverse kleine rechtse partijen hebben voor de komende parlementsverkiezingen een alliantie gesloten. In dit kader zijn er ook programmatische afspraken gemaakt, waardoor de indruk is ontstaan dat Lega en de Fratelli hun euroscepsis afgezwakt zouden hebben. De Lega wil nu natuurlijk duidelijk maken dat dit niet het geval is.

Matteo Salvini gaat bij de presentatie van de kandidatenlijst op de foto met de eurosceptische economen Claudio Borghi (links) en prof. Alberto Bagnai (rechts).

De rechtse alliantie gaat momenteel aan kop in de peilingen. Hoewel deze partijen dus het grootste blok in het nieuwe parlement zullen vormen, lijkt het er niet op dat ze een meerderheid zullen hebben. Als het rechtse blok inderdaad het grootste wordt maar geen meerderheid heeft, ligt het in de lijn der verwachting dat Forza Italia zonder zijn rechtse partners een regering zal vormen met de centrumlinkse Partito Democratica, mogelijk opnieuw onder leiding van de huidige premier, Paolo Gentiloni. De rechtse partners van Forza willen dit uiteraard voorkomen.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Om dit te voorkomen zal het rechtse blok echter nog meer kiezers voor zich moeten winnen. Berlusconi heeft zijn best gedaan om Forza Italia een wat gematigd profiel te geven om zo veel mogelijk kiezers uit het politieke midden aan te spreken. Qua politieke afstand zou Forza, afgezien van wat liberale en katholieke splinterpartijtjes binnen het rechtse blok, het beste in staat zijn nog kiezers van de rechtervleugel van de PD voor zich te winnen. Hier lijkt echter weinig meer te halen en bovendien worden dergelijke kiezers afgeschrikt door Berlusconi’s persoonlijkheid. Forza verkeert dus in een slechte positie om het rechtse blok nog de boost te geven die het nodig heeft om over de veertig procent te komen die nodig lijkt om een parlementaire meerderheid veilig te stellen.

Eurosceptisch alternatief

De Lega, die bij 13 procent staat in de peilingen, nam de presentatie van haar kandidatenlijst echter te baat om de Vijfsterrenbeweging (M5S) te bekritiseren. De M5S is met zo’n 27 procent in de peilingen de grootste partij, maar heeft geen bondgenoten. De Lega, die in een eerder stadium signalen afgaf eventueel bereid te zijn te praten met de M5S, bekritiseert de anti-establishmentpartij nu omdat ze haar “een draai van 360 graden” heeft gemaakt op het punt van de euro. M5S maakte er lang een punt van dat er een referendum moest komen over de euro, maar onder het lijsttrekkerschap van Luigi di Maio heeft de partij haar euroscepsis sterk afgezwakt.

M5S en Lega Nord hadden potentieel met zijn tweeën een geheel eurosceptische regering kunnen vormen. Maar nu de beweging haar keutel ingetrokken heeft, ziet de Lega een kans om het eurosceptische deel van de kiezers van M5S voor zich te winnen, door zich te profileren als het enige duidelijk eurosceptische alternatief.

Als de Lega maar enigszins slaagt in haar opzet om kiezers van M5S voor zich te winnen, kan dit het verschil maken voor het rechtse blok om een parlementaire meerderheid te veroveren en een regering zonder linkse partijen te vormen. Hoe groter bovendien het aandeel van eurosceptische partijen binnen het rechtse blok, hoe sterker zij een stempel kunnen drukken op het profiel van de regering. Er is bijvoorbeeld de afspraak binnen het blok dat de grootste partij de premier mag leveren. Naar het zich nu laat aanzien wordt dat Forza Italia. Berlusconi kan zelf echter geen premier worden, zodat bijvoorbeeld een eurofiel als Antonio Tajani (momenteel voorzitter van het Europees Parlement) in beeld komt. Hoe sterker de Lega en de Fratelli staan, hoe beter hun positie om een meer eurorealistische premierskandidaat af te dwingen bij Berlusconi.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Jonathan van Tongeren

Jonathan van Tongeren studeerde Internationale Betrekkingen en Slavistiek, was van 2006-2010 secretaris-generaal van het European Christian Political Youth Network (ECPYN) en is eindredacteur van Novini. Verder is hij redacteur bij uitgeverij De Blauwe Tijger.