Komende zondag vinden in de Duitse deelstaat Hessen de tweede landdagverkiezingen van dit jaar plaats. Na het debacle in Beieren, staat vooral de federale grote coalitie op het spel.

Voor voorstanders van een multiculturele samenleving kon zondag echter wel eens een lang gekoesterde droom in vervulling gaan. Met Tarek Al-Wazir zou voor het eerst een moslim minister-president van een Duitse deelstaat kunnen worden. In de afgelopen weken hebben de Groenen, waarvoor Al-Wazir momenteel als deelstaatminister van Economische Zaken in het kabinet van Volker Bouffier (CDU) zit, flink terrein gewonnen. Kort voor de landdagverkiezingen van komende zondag liggen de Groenen in Hessen, met de wind van de Groene winst in Beieren in de rug, in de peilingen net voor de sociaaldemocraten van Thorsten Schäfer-Gümbel.

Alles wijst erop dat de CDU opnieuw de grootste partij zal worden in Hessen, maar deelstaatpremier Volker Bouffier, een vertrouweling van bondskanselier Angela Merkel, staan niet als de SPD zware verliezen te wachten. En omdat de socialistische partij Die Linke in Hessen sterker staat dan in de meeste West-Duitse deelstaten, zou een coalitie van Groenen, SPD en Linke een meerderheid kunnen krijgen.

Blijf op de hoogte van nieuws, opinie en achtergronden: Volg Novini!


Coalitie over links?

Bondskanselier Merkel probeerde dit vooruitzicht dan ook te gebruiken om kiezers te mobiliseren. Een dergelijke linkse coalitie is een “reële optie”, aldus Merkel. De CDU-leider riep haar partij op om alles te geven om de campagne van Bouffier te ondersteunen: “Volle kracht vooruit voor Hessen!”

De huidige deelstaatregering van CDU en Groenen in Wiesbaden functioneert “probleemloos en constructief”, dat geven zelfs christendemocraten die er op voorhand niet enthousiast voor waren toe. Daarom verraste het des te meer toen federaal partijleider van de Groenen Robert Habeck op de avond van de verkiezingen in Beieren stelde dat Bouffier een “aflopende zaak” is.

Daarachter steekt de hoop dat de Groenen uiteindelijk als winnaar uit de bus komen in Hessen. Als ze de SPD inderdaad voorbijstreven, lijkt het uitgesloten dat de SPD de CDU aan een meerderheid zal helpen. Deelstaatpremier Bouffier heeft bij zijn kiezers de reputatie van een aanpakker en iemand die echt betrokken is bij de regio, maar niet van een man van de toekomst. Zijn tegenstrever van de SPD, Schäfer-Gümbel heeft het imago van de eeuwige verliezer.

Daartegenover staat de Groene lijsttrekker Al-Wazir. Hij kwam in 1995, toen hij 24 was, de landdag in Wiesbaden binnen. Veertien jaar lang leidde hij de fractie, groeide uit tot de hardste tegenspeler van de toenmalige CDU-deelstaatpremier Roland Koch en maakte in 2008 het Ypsilanti-debacle mee, toen de SPD tevergeefs probeerde samenwerking met de Groenen en Die Linke te bereiken. Ook daarom geldt hij als niet per se een vriend van een dergelijk experiment. In 2013 voerde Al-Wazir de Groenen dan binnen in een coalitie met de voormalige aartsvijand CDU.

Rechtse oppositie

Vandaag is hij de populairste politicus van Hessen en speelt hij de grote man. Hij is bereid met alle partijen te praten, behalve de AfD natuurlijk. Hoe de AfD het in de verkiezingen gaat doen is de grote onbekende. De afdeling van die partij in Hessen geldt zelfs voor AfD-verhoudingen als moeilijk en intern verdeeld. In de maanden voor de landdagverkiezingen heeft men echter de rangen gesloten. Aan de leiding staan met Klaus Hermann en Robert Lambrou twee vertegenwoordigers van de liberaal-conservatieve vleugel, die de deelstaatpartij rustig en zonder poeha leiden. De vraag is echter of dit tijdens een verhitte campagne toereikend is. De lijst wordt aangevoerd door de Rainer Rahn, een gemeenteraadslid uit Frankfurt, die in zijn politieke loopbaan ook al voor de liberale FDP en diverse lokale partijen actief was. De partij ligt in de peilingen tussen de elf en de dertien procent, maar “De AfD zal het in Hessen nog beter doen dan in Beieren”, zo stelt Lambrou zelfverzekerd, want in Hessen zijn ze Freie Wähler een verwaarloosbare factor, terwijl ze in Beieren al tien jaar in de landdag zaten.

De Freie Wähler in Hessen schatten het zelf natuurlijk anders in en hopen juist te profiteren van de media-aandacht voor hun vrienden in Beieren, maar de opiniepeilers plaatsen hen stuk voor stuk ver onder de kiesdrempel van vijf procent.

Hoewel ze in Hessen vanouds relatief sterk staan, moet de liberale FDP net als in Beieren haar best doen om terug te keren in de landdag, met zes procent ligt ze in de peilingen niet ver boven de kiesdrempel. Kennelijk opgewekt door Merkels waarschuwing voor een coalitie van Groenen, SPD en Linke, meldden de liberalen zich deze week ook ineens weer en boden zich bij CDU en Groenen aan om hen aan een meerderheid te helpen. “Er zijn tussen de CDU, de Groenen en ons ook thematische overeenkomsten”, aldus lijsttrekker Rene Rock in een interview met DPA. “Daar ligt de focus weliswaar vaak niet zo op, omdat men vooral veel met de verschillen bezig is. Maar er zijn projecten waar we helemaal niet zo ver uit elkaar liggen.”

Merkels laatste kans om de eer aan zichzelf te houden

Federale coalitie op het spel

In dit getouwtrek over potentiële coalities na de verkiezingen, lijkt het van geen belang wat SPD-lijsttrekker Schäfer-Gümbel eigenlijk wil. Zijn kansen om deelstaatpremier te worden zijn gering. In de laatste peilingen staan de sociaaldemocraten op 21 procent. Binnen de partij wordt al gesteld dat als ze het in Hessen net als in Beieren nog slechter doet dan verwacht en onder de 20 procent zakt, het sowieso afgelopen is met de federale coalitie met CDU en CSU.

Steun Novini!

Doe een donatie aan Novini en blijf nieuwe bijdragen mogelijk maken!

Doneer nu!

 

Over de auteur

Wolter Berends studeerde Duitse Taal en Letterkunde en Geschiedenis van Midden- en Oost-Europa in Utrecht en Berlijn en woont en werkt in Duitsland.